GRICE E MARAFIOTI

 

Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Marafioti – la scuola di Polistena -- filosofia calabrese – Luigi Speranza (Polistena). Abstract: Grice: “I played for Oxfordshire, I mean I played as an amateur cricketer at county level – I’m not sure if Calabria counts as ‘county level’!” Filosofo italiano. Polistena, Calabria. Filosofo, umanista, storico e presbitero italiano. M., Croniche et antichità di Calabria. Le notizie biografiche su di lui sono molto scarse e desunte per lo più dalle sue opere o da una storia ottocentesca della sua città natale. Croniche et antichità di Calabria. Sacerdote appartenente all'Ordine dei Frati Minori, M. si prefisse il compito di continuare la storia della Calabria dell'umanista Barrio. La prima edizione di quell'opera, infatti, si era rivelata talmente piena di errori e di lacune che lo stesso Barrio aveva tentato di emendarla in vista di una seconda edizione, ma ne era stato impedito dalla morte. Intenzione, parzialmente disattesa, del padre francescano era inoltre quella di ricordare le vite i santi calabresi, specialmente coloro di cui si era persa la memoria.  Le Croniche et antichità di Calabria, in cinque libri, venne edita una prima volta a Napoli mentre una seconda versione accresciuta e corretta venne edita a Padova.  Di padre M. sono rimasti anche un'opera teologica e un trattato di mnemotecnica in lingua latina, che ha un certo successo tanto che venne tradotto poco tempo dopo in lingua italiana.  Non è noto dove e quando M. sia morto. Giovanni Russo, ex direttore del Museo civico "Francesco Jerace" a Polistena, ha suggerito che M. sia deceduto  presso il convento nel suo paese natale. Opere: M., Croniche et antichità di Calabria. Conforme all'ordine de' testi greco, et latino, raccolte da' più famosi scrittori antichi, et moderni ..., Padova, Ad instanza de gl'Uniti, Ristampa anastatica: editore Arnaldo Forni, Google Libri.  ^ D. Valensise, .  books. google.it/books?id=LlawjHUbv9U C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Consultabile on line su Google Libri ^ L. Accattatis. ^ Franco Carlino, M.. Un sacerdote con la passione della storia, in Il Nuovo Corriere della Sibaritide, Barrii Francicani De antiquitate et situ Calabriae. Libri quinque. Romae : apud Iosephum de Angelis, Parise, La nascita della storiografia calabrese, in Voce ai Giovani, Crupi, Conversazioni di letteratura calabrese dalle origini ai nostri dì, Pellegrini. M., Opera del r.p. fra M. di Polistina dell'Ordine de' Min. Oss. Delle croniche, et antichita di Calabria, secondo le città, habitationi, luoghi, monti, fiumi, e fonti di quella, con l'historie di tutti gli huomini illustri calabresi, quali in diuerse scienze, e arti fiorirno, col Catalogo de gli beati, e santi, In Napoli: nella Stamperia dello Stigliola a Porta Regale, M., Croniche et antichita di Calabria. Conforme all'ordine de' testi greco, et latino, raccolte da' più famosi scrittori antichi, et moderni, oue regolarmente sono poste le città, castelli, ville, monti, fiumi, fonti, et altri luoghi degni di sapersi di quella prouincia. Dal r.p.f. M. da Polistina teologo, dell'Ord. de Min. Osseruanti, In Padoua : appresso Lorenzo Pasquati ad instanza de gl'Vniti,  ^ F. Hieronynimi M. Polistinensis Calabri Ordinis minorum, Annotationes euangelicae lucidissimae a feria quarta Cinerum vsque ad feriam tertiam Paschatis inclusiue, Cum duplici indice, materiarum scilicet, ac rerum notabilium, Neapoli : ex typographia Ioan. Baptistae Subtilis. : apud Scipionem Boninum, F. Hieronymi M.Polistinensis, Calabri theologi Ord. Minorum obseruantiae. De arte reminiscentiae per loca, et imagines, ac per notas, et figuras in manibus positas. Opus delectabile, omnibusque literarum studiosis, et praecipue oratoribus, concionatoribus, et scolaribus, qui ad doctoratus apicem ascendere satagunt apprime vtile, Venetijs : apud Io. Baptistam Bertonum sub insignae peregrini, Ars memoriae, seu potius reminiscentiae: noua, eaque maxime perspicua methodo, per loca et imagines, ac per notas et figuras, in manibus positas, tradita et explicata: authore Hieronymo Marafioto Polistinensi Calabro, theologo, Francofurti : ex officina typographica Matthiae Beckeri, M., Noua inuentione et arte del ricordarsi, per luoghi, et imagini; et per segni, et figure poste nelle mani. Del R.P.F. Girolamo M. da Polistene di Calabria, Opera diletteuole tradotta di latino in lingua italiana, da p. Theseo Mansueti da Vrbino, Stampata in Venetia, et in Fiorenza: ad instanza di Sebastiano Zannetti, Museo civico "Jerace", su beniculturali.it, Ministero per i beni e le attività culturali, Russo, Accattatis (a cura di), Girolamo Marafioti, in Le biografie degli uomini illustri delle Calabrie, Cosenza, Tipografia municipale, Valensise, Monografia di Polistena, Napoli, Tipografia di Vinvenzo Marchese. Russo, M.: teologo, storico e musico, Polistena, Centro Studi Polistenesi; Storico Complesso Bandistico Città di Polistena, Opere di M., su Open Library, Internet Archive. Portale Biografie: Categorie: Umanisti italiani Storici italiani Storici italiani Presbiteri italiani Presbiteri italiani Nati a Polistena[altre]. Early European Books, Copyright© 201 2 ProQuesf LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A Early European Books, Copyrighf © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trusf, London. 403 3/A Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A Early European Books, Copyright® 2012 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A Early European Books, Copyright® 2012 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A Early European Books, Copyrighf ® 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A 3 C  05 + 00 ^ c ^ r- c« t-i ^ O u 'X c o " CU Cl. 35 - - O C • ^ o A-a rr* --^ t:* -i* cd H 75 Cli .-c Qj . ii o r j r>. i:^ ^ fi r >+ ^ ^ O .Saluatore, non fi troua coia contra le Uggi,& e degno di ftampa ; concedono U- cenza,che polfi cflcr ftampaio in quefta CUU. Datttmdietf.Iuhi i(oi. D Hieronimo Ferro. "> , « rj v D. Bcnetto Dolfin. S Capi delMll.Conf.di X. D.Marc Anionio Venicr. 3 lUuftiiflimi Confilij X.SecrctaritiJ, Lconardus Ouhobonus* x6ox.l6.LugIio, Regiftrato in libro. Antonius U urei . Ofiic. Co: Blafph. ^ Coadmi.6c S««ei. MO KO LLVSTR D D. BALTHASSARI MILANO, ianfti Gcorgij Marchioni ampliffimo, ac jPoliftinenfium domino benignrffimo. Vuter Hteronymm ^UrdfiotL A M diu cogitan ti mir hi(Illuftriis,Domine.) quibios mcdi js , qui- mDy^l biiiuemunufculis^e^r ■ ampItlEmo gratiaru ^tuarum cumulo , aliquid pro meo cxccrparcm muniminc>acccrptum- quc veluci vmbraculum ab icftu, tc- a 2 gumcn- I Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trusf, London. 4033/A I gamentumque a mrbinc,&r plituia mihi feruarem •, in illud prorupit nimus anhelans:da quod datum ac cipientis animum dcle£bt , & capc quod captum aliquando valet exjpeL iere m.xrorcm . Quod quidcm (atis mca: deuotioni crga te conuenitL.. Quid enim iucundius ? quid dul- cius ? quidvedeledabiliusjtanto vi- ro, paupercula manus mea valet ex- hibere ? nifi id per quod accipientis animum prxfenti poffe ktari ? No- • ui fiquidem altiffmii ingeni j tui ac men , noui & quanta fint animi tui in virtutibus obledamenta dulciC-' fima : quod nempe haud ita flori- busdeledanturapes, fluuiorum ir- riguis prata Ixtantur/yluarum vm- bris congratulanturaues,$ commcndet ' Liuius Scipionem , cailant & c^eteri cjuos armorum vanus fulgor extoU i lit : nam ip(e {cientiarum vberibus infixos, virtutunicjue feminapienis talathis legentes , Vocibus perfona- • J rejlcriptifq j commendare Conabor. ;H C^orum te pnorem pronuncio > quem prse ca^teris excellentiorem pnxnolGo. Eo enimeftadolefcen-^ tix tnx indolis inter alios clarior> cjuo inter prudentcs viros asftima- tur rarior • Et co ad adipifcendas fcientias aptior > quo & ingenio promptior, & amoris igniculo ad cap'"^ ''0 cape{rendumflagrantior. His igi-* tm ita de te animo meo infixis per* manentibus j vt benignitatis tux ip '"e particeps.inueniar^ vt tuarumgra iarum vmbraculis protegar ^ atqua X fflicioribus aurismeam dicariit iiturum protendere vitam : munu- ulum iioc ofFerre decreui.;, cjuo & an tis animus agnofcatur , & acci- iends mens iucundaretur . Manus uidem ci\y quam organum or^a- iiorum corporis prilcis vocitare co- placuitj nuncautem organum,c]uo Eihlcns ad cius opera promp tior eua- Idat nuncupare Iicebit . Scriptum left enim apud Saiomonis Eccicfia-. tten, iManumfiiamaperuitinopi, * & palmas liias extcdit ad pauperem. Qiiodfatis aptatumcredimus theo a 4 rema Early European Books, Copyright  qui c^omni fum circum paupcrtatc ditatus ? Apcriascrgotujllluftriftj-^ mc dominr . hui^^imodiartisrcmi- mfceatix Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A Siifcenriiemanum , ob id enim fub icliciflimisnominis rui aufj^icijs llam typis mandare curaui ; vc (iib |Uarum manuum benigniflima pro Tedione , & paupcres fufcipianc lpodopcanc,&ipfeab inuidorum ^orfibus procegar- Cxcerum qu? tibi f?licia,&qu? tibi gloriola, c^- itus exorabo» Valo. lO. BAPTISTA B E R T O N V S TYPOGRAPHVS: itAD LECTOREM. AVD primum duximus r huiufmodi Artis Remi- nifcentix libellum pr^lo tradcre,ni multorumiu- dicio artis veritatem com probarcmus . De qua nil apud nos dubitationis g- rat ; cum iam prieclariffimos Philofophos , Rethorcfq; quamplurimos fcimusde hac arte fcripfifie . Verum cum P. F. Hieronv- mum Marafiotum in Ecclefia Sanai Pauli Vcnctiarum hoc anno concionantcm audi uif- iliifremus,atq. cum fumma ingenij fui Jaud^ ims memorias promptimdocommendare- ur : eo ardcntiori animo , opus fuum Artis jleminifcentix in lucemedere ftatuimus» ^/nde vt operis dignitas congruis honori- ^ Dus illuftretur , proprijs figuris illam deco* |rare cu tauimus . Sufcipe igitur benigniffi- l|me Ledor claboratum opus , cui frcquenti Hludio inferuias,&: qux tibi cx eo bona eue* lient facillime agnofces * Vale. 0^ FJR.ATRIS F. H I E R O N Y M II M A R A F I O T I, tArte l^mmfcentU • P R O OE M I V M* IMONIDEM. fcrunt primd de Arte Remini- fcentu ofufculnm com- pUjfe y eiusque dociri-- nam alijs commumcaf fespoBquem Diagoram, Arifoxen^^y Arifiotelemy Ciceronemj alwsqueadhxc yfque tempora plurimos cermmus ctrca humfnodi artem fuos expofuife Itbellos. \. Et parum quidon abfi inutcem hmufce-f modt dooiores dtjftdent , ?iifiquod (meo iudicto ) alia docendt methodo i ^eru vriHS Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by coortesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A mm ejl omnium confenfm ^ njt fcdicec^ im refertatHr ynmerfilii locm^m quo ^erfi particulares tnter fe aliquo fgno ifferentesy perappoftas ^umorum ho- inum imagines altquid yel nutu ^ aut mo ^ aut habitu pr^^fentantes Remini-- ^enttam omntum dtcendorum caufare 'aleant . S enfatm quidem talis eji re- mifcentia modm ^is^eo facilim ap- 'ehenfbilts ^ quo ruertor illa phtlofophi fflenditur propojttioy quodomnu hufnii^ a cognitio in intelleEiu caufatur a fenf^ 'm . Jnuemmm autem nos ^ c^* alium ^nfattorem modumartts remtnifcendiin i^jquo per obieCium femper pr^fens impof h Mile ejl(yt ita loquar) memoriam faliu am Jt iuxta Arijlotelem 3 . de Anima; liiuo pajjiuoqs debite approximatis^O* "ionmpedttu ncccjfmo fequitur aSiioy tta Early European Books, Copyright© 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A tta obieBo fenfihm dpproximdto ^aSiia^ cmfiturinfdrte mtellefiiua^ qua faalc memoria adydea^n entufgurati defcen- dit concif tendam , conceptamque imgUiC\^ fronmctandam mimflrat . Ef tgitur^ chieUtum.duarum ma?iutm mtegraprgH* fentatto , cum fuis figuri4 yfiguratiom-\ bttscjue fingulu quibmq. locts appofitid^i Mtrt*m ytiquehoc yidetur efie, yt par-i ua tam humana manm ^ parutcque yentriculti digttorum figura ^ omnium dtcendorum yaleant remimfceijttam mu; ntfirare^Aft ybi expmentia probahitur^ quod mirum apfarebatyfacillim^ concc ptionts effe yidebttur . Nam per notMA ^ figuras yqti£ a mbts m feqmntihifM fignabuntur ^ haud tavtum materiahmm entta , ftj nomina altqutd figmficantt^ qmfque (Itcetmediocri^ ingenij) reciti Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A f yalebtt : n^enm ^ dtSiiones fenitHs. nis ftgnificattmis expertes ^  elegerunt; inquibus pcrangulos,ianuas,fe-|i nettras, cxterafque locorum diftcrentias , particulariumlocorum capelTerent ydeam: ^ quos cum uiuorum hominum , tam ma- 1 rium, quam foeminarum imaginibus exor- ^ natos habucrint, ex illorum geltu facilis re-. vniuerfa. minifccntia caufetur . Nec nos a prifcoruni 1» locus Joftoruni methodis abcrrantes , loca qux- rimustum uniuerlalia, tum particularia,in quibus figura^ quxdam cumfuis miagini- | bus rccitandorum ydeas ualeant mamoria; [ minilhare. Sitigiturquadripartitusuniuer- falis locus, qui noltris regulis coniunftus ,e- rit, utique unus ; talifque fitambarum ma- nuum facies quatuor . Particularia uero Ip- . ca in eifdem manuum faciebus , erunt uen- ^ tricuhdigitorum ,atque uolarum, interius, exteriufque confiftentes . Qui numerum haud excedunt nonaginta duorum.eft nem peinunaquaquemanu uentriculorum nu- merusuiginti trium, quiquater aftlimptus ad nonagintaduo afcendit . Verum hic ali- Dubiutio qiiis obijciet . Si omnis huius loci ambitus, duo, &:nonaginta poflidetparticularia lo- ca. Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by coortesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A I RFMTNISCENTTAE. z ,ta, igirur cu quisorauerit, nut ad populum lermonem habuerit, nifi ad duo, &: nona- ^[j;inta conceptus,ueI duo, & nonaginta uer- ^^;fa,ualebitprorendereeloquutionem . Re RcrpdCo. Dpondeturufique, adeo fertilem efle huius |rtjsagrum , quodperuaria fignaa nobis ■^iiferius declaranda, muitipJicantur Joca, ita pt in infinitum ualeant produci . Enume- — ^anturaurem loca haic particularia ordine I~Tuo, unum poil aliud , utinfta patebit in fi- ^uranumcrorum. Animaducrtendum eil Mcmoria ii?tem, quod qui dearte reminifcenu^: lcri- ^"^"'""^» lerunt, uoJuerunr utiq; a dexiera iocorum uu»r^" jarticuJanum parte il Jam exordiri , optima iquidem ratione fulti: nam ficutdexiera ^arscorporis expeditior (itad quodcumq; pus exercedum,ita pcr dextera: partis cor- orexdecurium , expeditioreuenit memo- la,quiaibiinclinarioreii ad percurrendum ■)mnia propce : hxx uero qui' a nobis in ma Amhom. Diibusdatur a primo uenrncuJopolJicis (ini- jiraj manus lumirexordium, nam eomodo £ii%o in lcripturis vtimur, a dextroad fini- fritram proccdere, quod (i euerib ficret , in- pi lonlona Jiterarum lupputatio euaderet; ita laJioordme quam a lini(h-isad dexteraui miusarris uiinum lumpJerimus, jncolbna^ A a defbr- Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trusf, London. 4033/A Mcmorla locorum, fic. nnagu num. Authoris ordo. Di(lantia locorum proima* ginibus. D E A R T E dcformifque omnino eueniret figuraruni ponendarum locatio . Tentauimus nempc aliquando , vtquorundam fatisfaceremus opinionibus, ab vngue pollicis dexterx ma- nus illam exordiri , at vel quia vfum habe- bamus a finiftrayvnde ex cotinuatione excr citij eramushabitumartis adepti , velquia dcterius fit ordinis initiu a dcxtris,quam ajfi niftris , vnde meliore ordine experti fumus, vcl alia fu quxcunq; caufa , per dcxterinum ordinem non poftumus proficere . Cum ergo reminifcentiae artem quis addifcere cu pierit,accepto vniuerlali loco, videlicet, pa- latio, domo, fimileque , vbi per aliquas dif- ferentiasangulorum, columnarum, milium , optimum cfl: initium, a dextris lo- corum ordinem incipere.in hac autem que in manibus a nobis traditur fit ordinis ini- tium a finiftris, vt fuperius diximus,&: infra clarioribus exemplisortendamus. Circadi- ftantias verolocorum particularium eligeii das, variefuntopinatidodores,qui huiuf- cemodi artem per imagines edocuerunt . etenim fufficere dixerunt aliqui, tantum quinque diftantia: pedes abvno loco ada- lium,alij dixeruntodo, alij fexdecim : fed cum in noftra; iuuentutis initio tali vtere- mur Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by coortesy of The Wellcome Trusf, London. 4033/A i| REMINISCENTIAE. , .'tnuir arte, diftantiam locorum iuxta tales i-nienfuras attete obieruari debere, nihil, feu Varum proficere experti fumus , eo qu6cl jdiuerfitaslocorum, pcrfigna colunarum, [fengulorum,feneftrarum , & fmiilium facil- Kilime praifentatur memoria;, potius per fuas fklifterentias , quam per debitam loci diftan- ttiam ; namfi imago vna locamr in angulo D,e.rf,u. Mnua:, exteriori, fclicct, parte, poteft & a° >~ colIocari,fic vt videantur imagines fibi inui lliltantiam ; talelqueimagines memoria: o- fcijciuntur pcrfeaiflime, vt latis I iccat cuia. Jxpcnmento comprobari . ex quo patet d - Jtantiam tantum locorum ob/cruari debe- ■tc; non autem in tanta commenfuratione aittantiam . Dicam vtique vbi locorum di- tantia obferuanda neceflario euenit:(cilicet -um in longitudine nimia alicuius parietis tt^T^M '"^" r'' '■ coIumna,neque' bliud qmdpiam fignum adeft,Iocandc flint, i mfn ^"f ''«ftatls loci ima" gmum ad minus fexdecim pcdibus , nc for- Nfe nimiaimaginum vicinitas memoriam bonfunderet, nam hi loci , qm fenfat™ d" ^ 3 ftantes Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londo 4033/A D E A tl t F. , ftcintes videntur,in ydcAm viciniOres fe prc- bent, dci\ protalibiTS imaginibus locandiiji) (igna locornm deficiunt. liint fingcndd, vcl? , in parietc cirbone nounda , veluti colum- 1 na , corona,auis, 6l fimiiccluodcnmqueJ Ha:c igiturdoclrina bcne obleruanda eft irxl* Diftantia locis vbi imagincs collocand^c accidunt Di- ; lS«uT ftantiaautem locorum qui in manibus coni filtunt, totquidem carct obfcruationibus,)' etenim interlocum, &:locum nullumda-i turaliud fpatium,nifi linex illic iundura-^ rum,illas adinuicemdiftinguentes , &: itai fit , vt in quolibet digito interius extefiufq; confiderato , oftoreperiantur particuldres loci . Involisetiam eorumquc pofticis di. Itinaiolocorumtacillime nofcenda fe of- tert , tum ob lineas, tum obdiftindionent figurarum ibi Confiftentium . Habes ergo ex his exadam locomm artis reminifcen- tix notitiam. DE REMINISCENTIAE. 4 E ^VALIT AT IBV S locorutrt artfs . 58 AG I S euenit in arte reminiTccii- tia: pcr loca, & imagines iniieta, quaiitas locorum obferuanda, quamaliudquodcumque . Si- l^uidcm fugitaucre fcpe prilciartis inaituto- .e memona fititribccillis, ficutoculusad Vf"' k^men foI,s,vel ad albedinem niuis : aut n,- 51"""' bialucefitperfufa, omnesfimul imagines tidet , confunditurque. euadcndi fuit eliam mos (a-piflime loca nimia oblcuritate con- etta . nam talis eft ydea tencbricofi loci a- ud memoriam , qualis tenebra corponlis culos ne videant offurcans. fi namqne a- «rtioribusoculis ctiam in die vix in oblcu- ris confKtentia ccrnuntur, quomodo pote- Pofitarum imagi- lum fibi caufare ydeas? rcfte ergo loca cTe- crunt ncc nimis iucida nec nimis obfcura ).camautequod fent,opro tcmpcramc.:: I.";!.'.»* toobfcurorum , lucidorumqucJocorum '"^' ficut nempcfingcnda tbntf^naJS^^^co: A A runi Early European Books, Copyright © 20 1 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A D E A R T E rum clifFerentijs , vbi verx difFercntia; noit adtbnt; ficfingenda (unt aliqua qua: lucida i nimis aliqualiter obfcurcnt, &:oblcurani- mis aliqualiter illuminent. Cum igitur in^ atrionimisfblaribus radijs referto locandaf^ funtimagines, ne nimia luce memoria cOtf- fundatur, fingetibi vmbraculum , vniuer- fum atrium contegentem, & (ic habita lo-j* lis rcmifla luce,diflinaioncm imagmum h^J r bebis perfeaiflimam . Siveroconrigeritiii J aliqualiter obicuro loco , imagines debcrej locari , vt memoria facilius ydeam capiat J fingctibi ignemin medioardentem cuius beneficioluminis imagines facillime con-y fpiciuntur.Haecoptimeobferuaridebentin; reminifcentia quarperimagines adipifceivi^ da fe oftert . Tot autem locorum qualitatesj- in manibus minime llint obferuandx , curn! nimia familiaritate innote(cut:& ideo haudji j aliaaccidit obferuandaqualitas , nih quod tantum, fpatij debent occupare figurx illav » qux in ventriculis digitorum, 6c pofticis eo-K .a rum locantur , quantum &c illx qux in veii- i :'i triculis volarum pofliciseorum contt-l 1 ftunt , &c econuerfo,qu6d quidem infra per excmplapatebit. DE Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by coortesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A REMINISCENTI AE. j E F IG VliiS zA RTIS, qmlitatib^is earnm^^^is^ de exercitio addijcentis circa illas . ICVT in hac noltra reminifcendi artefiguris vtimur,ita prifci au- thores, quos fequuti neoterici, vfi (unt imhginibus, quasviuas, no- fflimas efle oporteredocuerunt, acetiam ter fc differcntes,non tantum fe}(u,6c a^ta- imagina e, verum,&: habitu, acexercitio vita:. Hinc^"^^"^^,^;, utohaudredle dixifleeosquiinartedixe-Kiii»'. utimaginesomnino nudas, & auerfa facie 'eberelocari.Si etenim nudx fintimagines oru difierentia: viderinequeunt: ponatur fcilicet,quod fint loanes, &: Antonius eiuf- M^dem aitaris^ pubertatifque fi nudx funtima- i,gineseorum , difparitas intereos, vix pei: ydcam rcminifcenna: dilcerni poteft. ideni cuenii fi dua: locantur puellx virgines , vel dnx matronx eiufdem a:tatis,&: corporeita- tis,veIduopueri, interquoslicetfitaliqua ' intcrmcdja perfona, illos diftinguens , vel puellas , aut matronasab inuicem feparans; tamen ipfarum nuditate memoria confun- ditur. D E A R T E clitLir. fit etiam vt fi imaginesillsenon fintvi i% ux^ 8>c ignotonmi hominum, ignotarumqj { mulierum , memcria , vel ignotas non no- lcat , vel fato cxtindas non videat . locen- \: tiirergo in particularibuslocisimaginesvi' j.t iiorum hominum, ac mulierum,rintq; om I nesex notiflimisamici{Gmis,acpenc cx fa- • milianonbus, vtfiatmemoria promptior: accidit enim vt retardetur niemoria quan- j doquein recitando ob defcdumindifpofi- i tionislocorum , velnon aflueta: cognitio- \ Quaeima- uis im.iginum . Quod fi alicjuis in(tat:Non J uiia""nc° valens tot amicos , &c notos nabere,quoma cciiatia ^ do pcrueniet ad ftudium artis, quando muU ^^^' titudo locoruni , Sc imaginum ei neceflarii eit ? dicam illum oportere ciuitatem per- currere, Sc iuuencs infpiciat, puellafq^ quas tormofiflimascflimauerit , diligcntcr con- tcmplctur, &c fuflicit fi tantum lemcl cas lo qui audierit, vel ridcre viderit, aut deambu- Lue confpexcrit, vt poflitcorporismotus , gcltulquc notarc,taIes enim pofl:ca perfrC' quentationcm artis notiflimx fient , erunt- que apud memoriam , pra:fentantes quod- cumque pra^fcntabile.Sintetiam nude ima- gines, non nuditatccorporis, fcd nuditatc gclius , 6c figurationis, vt valeant figuratiq- •!), nc. . R|MINISCENTTAE. 6 31C, &: gcftn femper indui necelTano, pro re- iiinifcent.xydea . Et fi hocfenili prifci do- ores de nudrtate Joqiiuri lunt imaeinum s reaedixiflTefatedum-eft. Oporte?etiam'imagi„e. t in Joas luis lint imagineserede,ft5tes nil^"^'""*- uru^B,vuimdem:fll), manibusiunais,vtni/** li pra:ientent,nifi ad fempus,(vtiiifra dice- us j 6l facie verlus memoridi artificenv fi tenim auerfis faciebus ftaretad parietem tique artifex non poflet eas flatim coeno^ ccre,nifi eas vocaret, vt vcrfercntur , & pcr lomm imagirtis fortafle obiiuifceretur mc oria, quja niiic motum videns, amittit fi- nihcanonispofifiE ydeam . Hinc maiores oari dixerunt imagines abalijs mobiles. .pc ex feipfis, motiuas debereefle , vt motu geftu,nutuqueaiiquidin menteartificis im primant. Hisigitur condirionjbiisexorna- X imagin^s,admirabiiem reminifcendi an- am miniftiant , apud eos qui reminifcendi rtemperJoca, &:imaginesacquirere fata- ^unt . At artis figura%que in manibus (unr, totpr^diaisconditionibus carere compe- •inmus,aiiquas rantum neceflario (ubainen- ues. Sunt ergo liuiusartis figura: numcroMumefui igmntres, adnumerumlircrarum aJpJia en , U tribus , atquc viginti locantur Jocis, in f V L A R T E 'in vnaqui^que ambarum manuum facic . Differunt interfe figuratione , fitu , 6^ ordi- 1 ne , quarum nominaiuxta proprietatem fi- , Figurarfi gurationis, hxc funt . Figura prima dimidiof i^ina,"*'' orbe cefa , luna vocatur , fecunda circulus J tertia,triangulus,quarta,annulus,quintacir. culus cornutus , eo quod duo cornua in vna i parte habet,fcxtaquadrangulus,feptima fe-| niicirculuS,oftaua pi grxcus,nonaarcus,de-' cimafiguraoualis, vndecima bafis ionica^j duodccima, valis plana, tertiadecima,figii-| ra vafis , quartadecima , litera G.maiufcul^ quintadecitiia, litera D.maiufcula, fextade- cima circulus incifus , decima fcptima lcu^ tum regale,decimaodaualitera P.maiufclfl la, decimanona, circulus fu^;>er bafim, vice- finia , pyrainis obtufa , vicefmia prima ypfi-l lon , vicefimafccunda,anguis,&; vicefimd tertia Q.litera maiufcula. His certe nomini-l bus placuit appellare figuras , vt fic valeant .! Figuraru perproptia nommadiicerni . Difcernuntur J^;;^.^'^^ ctiam abinuicem propria fpeciei diuerfita-L 'te,nam vnaquxquc , altera, ab altera fpecie t diftert,vt intuenti apertifTime patet . Sunt 6i .^- alix dux differcntix , altera fecundu fitum X &:altera fecundumordinem . Situ quidem ti dideruiit, prpquanto iplarum quxdam i^ '- ventrfculis' ^ Early European Books, Copyright© 2012 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londo 4033/A j. REMINISCENTI AE. 7 ifntdculis digi torum ponuntur, 6c pofticis i)rum,&: aliqux in volis manuum, eorum- eoppofitis regionibus. DifFeruntetiam dine , quia prima luna , ponitur in primo intriculo pollicis finiftrcX manus , fecunda Ina ponitur in vngue auricularij finiftrjc lanus , tertia luna fiftitur in vngue pollicis lanus dextqra:, S>c quarta luna locatur in ufdemmanus venrriculo auricularis poft pam vero cxterarum figurarum ordo fer Itur diftiimilis: pro quo fit regula ha:c vni- ^^s^^* lrfalis,quacunqueexceptioneamota, vt prTfnut luraqucuis quatuoroccupetIoceIlos:hac llicet diffimilitudine,vt fi in manu finiftra hinfecus figurata, d ventriculo poHicis in- piendo ; figurarum ordo defcendit ad vo- n , & a volo eleuatur vfque ad auriculari; triculum , interiori tamen eiufdem ma- sparte initiumfitab vngueanulari;, vfq; vnguem pollicis . Cum autcm ad dex- am accefteris,ab vngue pollicis figuiu- dc ndunt ad oppofitum vcJi , & a(cenlum cntvfque advnguemanularij eiufdeni nus, cumaute in interiori facieeiufdem nus intraveris lunam locabis in ventri- o auricularij , & codem quo proceflifti inein exteriori facie Cinjlhx manus pro- cedes D E A R T E cedes in intenori dcxtera; . Hxc omnia fu^* biedxfigur^apcritidimc indicabunt.Qnaiv, tum vero fpeftat ad exercitium addilcentiS; apenam^ nam luxra philofophicum illud,, videlicet , quod ex fi-equcntatisndibus ,ac- quintur habinas : eft aniniaduertendum , ^ pluresrequirunturinhacarte adus pra^uij, vtpoffitdefacilihabitus adipifci . Vndet^ maiores noftri in ea reminilcchdiarte qu. Aii«circuperlocafit, &:imagines, propicrea imagi- ftantia lo j^g^ in plauis conftitueruut locis,&: luri tlinda "*mis,vt poflmt tacilius vidcri vocari,& tangl^ quandocunque ineishoc fieri oportucrit . Atquevtperfcclius de propofitis imagini- bus reminifcentiam habercnt, diferentias, diftinftionefquc in ordmibus perfonarum conftituerunt. Pcrlbnarum igiturdiffercn- tias,diftinaioncfqucdicimusattendendas, hocorduie, vidclicet,ex familiaiitate, ex fe- xu , cx ^ftatc , cx nobilitate, ex dignitate, exj virtute,ex oflitio,ac ex quouis huiulctmodi i„,ginufimilc. Extamiiiaritare fic, vtprimoloco cond.tio- p^j.(5rjj^^i tibimagis diledlam ponas, quiai- 3o.'^^'h3cc magisobijcitur mentisoculis, fitque ta.^' Jis, aut pater,aut mater, aut foror,aut frater,jt aut vxor,uel puella pulcherrima,quam pei;-f ditiffimo amorc piolcquaris ,,hjec.n.viLnh habet Early European Books, Copyright© 2012 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A 1 j KHMIlNlSChNTIAE. 8 qabet maximam priaio mentis oculis prjc- rntareydeam . Con(Htutaergo hacin pri-' cio loco, aduenir fecunda Jocanda perlona- i qua fexus difterentia confideranda eft, ut in primo loco marem pofuifti in lecundo )eminam,&: c conuerlb,fcilicet,fi in primo •)co foeminam locafti . In fecundo marem care debes . Tertio loco con fideranda eft tas,fic vt fi pr^cedenn loco polliifti fenem fequenti ponasadolefcentulum, vel pue- m . Quarto loco confideranda eft nobili- _s , vt fi adolefcens , uel puer quem.polui- ternoloco fuitinfimaj conditionis,in fe- -Lienti , (cilicet , quarto ponas uirum nobi- jm, ex prseclarionbus ciuuatis . Quinto lo- p eftattendendadignitas, vtfiquartolo- b la^cularem hominem pofuilti , in quinto Ipifcopum, autlleligiolum aliquem pone ^ teneans.-Sexto loco eft attendenda viaus, , iciIicet,taIiIocoponasdodorem, uel mu jcum , autquempiam talium . Et /eptimo ^ko confideraturofficium, feu artis exerci- iam,ut tali ioco ponasaratorem,aut pafto- ^i, uel taliumquem uis,quibus luooidi. pofitis, redeasad pofitione fequenriuni rlonarum ut fupra , femper hocanimad- :f tendo, utpnmo quoque locopoft ca:te- rum Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A D E A R T E rum pcrfonarum locationem , (it unus , ucl una ex tibi familianfllmis , 6c clileaiflums^.4 His ereo per omnia (ic oidinatis , continuu,:* requiritur circa talia exercitium , uidelicet utquotidie , terque ,quaterque , omnia luo| debitoordinemente pcrcurras ; accedas ad| propria loca, tangas, uideas, uocites, &: mo-^ ueas ueluti fi ibi propria uita uiuerent . Hoc| idemfieridebetinfiguris, qua: mmanibuS; proartis perfeftione ponuntur , quotidiee-, Exerchiujenim, haud tantum fcpnes, odtielquc, lant rr^uns lUx memoria percurrenda^, ucruni 6c quin. dccies , atque fi fieri poteft, uicenifque uici- bus excogitanda:, tum reao,tum rctrouer- Ib ordine, uerbi gratia a luna incipicdo ulqj adultimamfiguram,&ecouertoJnliuiul- modi quippe exercitatione, tota colittit tiu- iufceartis bafis, 6cfundamentum,cxtera ue roquxm tiuiufmodi figuris obtcRianda oc currunt,intequentibusdeclarabuntur. Su- \ bieaa tame lchemata ordinem figurarum inunaquaq; manu locandarumottendent. Nec mircris fi duas tantu figuras ponimus , uidelicet, interioris,extenoritque fi nittraj, quiaeodemordineprocedSdum ctt etiam; in dextera , hac tantum dtfferentia obferua- ' ta,ut ab ungue poUicis in ca fit exordium . Siniftra I Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuesf LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londo 4033/A Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trus», London. 4033/A Early European Books, Copyright© 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trusf, London. 4033/A REMINISGENTIAE. ^7. lo }£ HrS ^JE FIGVRANL^A euenmnt in yniuerfi T^mwi- fcenii^ artff. SQJV^E modoqn2cdiximus,&:.fa cilJima fiint pro Jntelligeti^ captu &: notiflima vt ad praxis perfedlio . nereducantur.QuceverolequLin- •ir diligentiori (Lintanimaduerteda iiiditio; primoqLiai funt in figuris , & imaginibus candaenumerabimus, fecundo niodum llocandi i!lorum aliqua oftcndcmus . »cvnum autem anteomnia confideran- maduenit,qu6d vtinfinirorum (ingu la- m confufionem euitemus genera qua:- m , fpecietq; tantum annotabimus, vr m- :fumptisexemplis,adparticqlaria (uapro rio marte perueniatquUq; locanda . Haud renim tantumdifficile hocefletqLirecunq; ngua prQnutiar:vaIentenumerare,verum/ -impoflibilchincnosrerLim diuifion^m ■iioncompletcj fed vt neceflitas expoflu- t ) faciemus, fingulaaiiembradiuifionum eclarabimus, ac declarata propri js fingna-* > unus figuris. Ordo igitur talis fit. B z " ' Omnia il Early European Books, Copyright © 2012 ProQuest LLC. Images reproduceci by courtesy of The Wellcome Trust, Londo 4033/A D E A R T E Omnia quae ore pro C Nihil fignificant. ^ nunciamur, vcl ^ Aliquidfignificant. . Literae, fyllabx , articuli, * conrundioncs,prono. Nihil fignifican tia, aut funt mina,accentus,&:fi* milia. Rifus,chachinni,balatus, boatus, &: fimilia. Aliquid fignificantia C Vcrba autfunt 7Nomi \ Nominju y Aaioncm in aliquo. Verbaaliquando j PafTionemabaliquo. oftendunt,vel ; Aaionemfimul,&:paf.^ fionem m feiplb. Nominafiuepropria, . Subftantiam. fiuc appellatiua, re- 5 feruntutvclad "Accidens. . Subftantia, C Corporeitatis expcrs- aut cft \ Corporeitati obnoxia . ^Deus. Quxotnni pcnitus ca  cum iamipIaiuxtaAriftotelem fint vnus motus , habet confidcrari vterquc termi nus, veluti in rclationibus , fc^ipcr cnim adio Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trus», London. 4033/A i D E A R T E adio fit fuper paflum,vei:bi gratia  I' Cuni ergo hce funt Jitera? collocand^e, tiiks prx^dia^ figur^ funt in nianibus imaesna in locis fuis confiftentiuni collocandse His autem literis adueniunt iux vocales.feu fuae = confonantes, ficuti necelTitas expoltulat, J vtcx eisfvllabc^formari valeant . Quirum fyllabarum compofitio facilis eil apud ima- gines : nam fi in dcxtera manu imnginis f.ynabai^ GOnfiftentisin loco ftio ponetur figura Ii- ^^^^potft.o gneiperpendiculiquasfigurat A, 6cin(\-KL^xt niltracius dabuntur compedes ferrei,qui faciunt.figuram B, vtiqueex vnafigura, 6c:altera,ftatim aduenit reminifcentia lylla- te,ab,fi vero fyllaba recitanda non eritab., led ba,tunc mutanda eft figura,6(: qux erdt in dextera, locabitur in finiiira ,&:quiE iii fini(tra ponctur in dextera , & tunc fic di- . fpofita^ figura: reminifcentiafn caufabunt fyllabie, ba . Atque hoc modo diipofitis fi- guris, apud omnes imagines in locis fuis permanentes,fpeciesoftendenturquarum- .cunquefvllabarum. Arriculi etiam,con Artkuio. lunftioncs, & pra:pofitiones, quoniam ^1^""- lcxpms j Gx rribus conftant literis, tribus fi.^^^S'»»^* gurisin eadcm imagme pofliint defignari. verbigratia, fi articulus crit latine cxpri- t.nicndusjngcnercncutrovidelic^.t,hoc,triG C ^ imago Early European Books, Copyright© 2012 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A D E A R T E dibus iroagol^racniisluiifuni extenfis^a^ pc tiilacis figucabit H , circulus in dextera ma- nufigurabit O, cucurbitaoblonga,&:cur- ua,m finiftra manu figurabit C, «x qui- bushabebis articulum comporrtutniigni- iicans HOC, ruuieaiarticuluseritver- mculo lermonc recitandus, verbi gratia, dal,tunc imagopofita in locoartis habc- bitin dextcracompedem ferreum , gerea- tem figuram D, in pedore habebit cir- cmum appenfum , cimi axe mcdio hgu- ram ollencientem literx A, & infinilha|r manu habebit fecurim ex manubrio pcn-i" dentem , ddignanteai hteram L, ex quu' bus fic prxfentatis figuris in imasmatiua , ftatimconcipitmemoria compofitum ar- ticukim DAL, &:ficfitinomnibuspro. nommibus, fcilicct, ego, tu, ille,mcus,tuus, fuus , &:c. Et aduerbijs , vt , hic , illic , vbi , nunc&c. Hoc fiquidem figurandi modo, fatis expertus fum in concionibus meis nunquam pofle penitus memoriam falli ; animaduertat autem artis fea:ator,vt f^pius in huiufmodi figuratione le exerceat , vt poffit valentius inarre proficere . Etha:c) Tle locatione pr$diaorum in imaginibusa fotis dcclarata cenfeantur . In figuris vero) qu» i Early European Books, Copyrighf © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A REMINISCENTI AE. 20 px in manibus habentur , poflet item ficd cadem literarum defignatio , lcd quoniam ifiguras in vcntriculis digitorum, volaiumq; poCnx aptiorcs fnnt ad oltcndcndam ipfam aiict litcram,quamaliquod, litcramfigu- Modus £ ransr proptcreacomperti fumusquod litc- fcm 'ii' :ra in figuradcfcriptafacillimam reddit lUi raana^ws. jipfius reminifcentiam . Ncc dcdignctur a- inimusaddifcentis,fa:pius in figuns litcras icollocarc, atq; intra fe peruolucre,omnem ifcmper literam variando. in vnaquaque fi- jgura . Exempli gratia, fi in luna qux manet in primopollicis (iniftr^ matius vcntriculo, ipro vna vicc pofuit A, &: in circulo fcqucn- tclunampoluit B, mutata vice ponat ia (lluna B , &: in circulo A , deindc in luna iC, &:incirculo D, ficinomnibusfi- Jguriscomoiutandolitcras: nam cuiuslibct i]itcra:,vnaqua:quecftcapaxfigura. Poflcnt compoa ^V.:etiamS jJo(lipranotauimus,proqualibct fui litcra J"cuTo?^ I diftindis lociri fignns j vcrbi gratia, fi (ylla- " "» bacrit ba,inlunaponatur B, &: in circu- "'^"^* jlo A , &: tunc dux figmx vnam dabunt 1 fyllabam 5 &c t:cs,aut quatuor figurx^vnum : dcfignabunt aiticulum,vnde licct non cflet diflicultas in rccitando, cflet tamen tarditas C in D E A R T E ' tas in memona concipienre 5 Sc proptet I hoc duximus ; vt ficut in antediais ima- w gmibus , lufficiens eft vna imago ad ofteiv dendum iVllabam vnam , vel articulum vnum 5 ficvna, eadcm figura in manu» plurespra;lentetcombinatas literas ad lyl* labx jvel articuli formationem/ Sitigituc i ordotalis,litera A, in figuraabfolutepo- rua,aliud nonfignet nifi A, fi vero vir- mila vna interciditur A, vt patebit in (e- quentifcliemate,tuncnon fignificetur iit ipla A tantum , fed pro artiticis arbitnp dicat ab , vel, ad^ vt lermonis loquutio cx- pottulat , nam apud recle intelligentem fvt iixc ditFerentia interab,&:ad,in reaitudi- iieregulati fermonis: &: fuilkitvt illud iv gnum prxfentet memorix rcminitcen. tiam , quod debet incipere ab , a , diftir^ aioverointerab, &:ad, fitab artifice p rcgulas rede loquendi . Ac eodem modoi fit in eildcm figuris defigna:io omnium articulorum , priKpofitionuni , aduerbio rum,&: limilium. Schcma-vero feqaens in literis fimplicibus oitendit tigurationem iiterarum ablblute,in literisautem inalis figurationes demonftrat fyHabam , ac om4 nium iUorum , de quibus paulo ante lcH queba- Early European Books, Copyrighf © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A ^ REMINISCENTIAH. 21 qiiebamuu . At fi faciliorartem addifcenti VJdebjtur prima figuratio literarum , & /vl- febarum, ea vtique vtatur^ nosautem fcuc nac vltuiia vn tanquam feniatiore; illa e- tcnm icnfnior cil ii\ imagirubus kxc vc- ro ih figuns . Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by coortesy of The Wellcome Trusf, London. 4033/A REMmiSCENTlAE. 31 h Oc itcm modo fit in omnibus elemen tis literarimi i literas , lyllabas , articu- [ofque defignaturis . Verum hic dubitabit Dubitati^ iiquis, nam multoties poflct a:quiuocatio tiqdere, ob fimilitudinem princ^pij , vnde fyllaba:, atque didtiones lumunt prolatio- liem,verbigratia, fi recirandaeuenientver. ba hsec : ab Antonio aurum accepi , vtiquc omnia ha:c initium habent ab a, &: fi qua- ltcr,ponetur a inquatuor figuris fibiinui- cem confequentibus , ob xquiuocationem niemoria decipietur . vt ergo tollatur hu- iul>iK)di ditlicuhas , dua: poflunt (eruari re- gula: ; altera per diffimilitudinem figura- nim,&^ altera per diffimilitudinem Iitera- rum,&: ha^c e(t tacilior . Diffimilitudo figu- rarum attendirur pcnes hoc 5 vt pro quanto figurx abinuicem differunt , tum Ipecie , tum pofitione , fundabit reminifcentiam fuam artitcx , ita vt pofsit dicere , quod per folas figurationes literarum , prima figura fignet ab , (ecunda Antonio, tertia aurum , 6c quarta accepi * Difsimilitudo vero litera- rum fumitur a principio didionis , & fine, qux fine cequiuocationc aliqua optimam caufat reminifcentiam , verbi gratia, A, m- dfum cifiim defi^mbit fvllabam , ab. AcdeU-, "^nabit Iv. ArttonldPAm. dicet aurum,&'' Ai,dicetacccpi,rufficit enimvt figtira o- llendatimaginem , fiue fpecicm diaionis, ram ex illius ydea ftaiim memoria recor- - datur . Huius exemplam habej:ur in prx -cedentl lchemate T^^endo . a nona figura inci-., .0. n DE Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, Londo 4033/A REMTNISC£NTIAE. 2? E FIGVKATION IBVS qmrmdam nihd jignificantmm ^yt funt, YifmMchmm;,balati4^:, boatm^ ^ hts fmiltum . Icuntur rifusjcachinnij&alia quas dam nihil fignificare,nonquod vere nihil fignificent fed quia hu- . uimodi corporis morus,nuIla val^t verbo- um vi pronuciari,deferuiunt tamen ad mo cndij mentis ydeam,proconceptualiquo b ipfisdenominato^ exepli gratia,fi in fer- iionis difcurfu, pertradandum erit de ftul- itia rifus, de vanitate loquendi , de immo- erata hilaritatis figura , de ouium in cam- eftribus dele£labiiibalatu , de mugitu,ru- ;ijtu,vlulatu, ac ca^teris fimilibus ^ profe^to Nihii /r, atis concinne memoria rccoidabitur , fi a- «"'^"114 ud iraagines in locis artis confiftentes, ali- Sii* ^uaconftitucmus , per quorum ydeam,ad jmplicem ipforiim alpedlum pollit me- aoriarecordari. Cum nempe deridendi tultitia erit fermocinatio , fufficiens fiet ri- fusdefignatio,fi imaginem ipfamin pro.- pjrio confiftentcm locoridere fingemus. Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A D E A R T E Antantcipfamftultum aliquem nobis no- j wtJ in moderate r.dentem cotift.tuemus QS>d fi pcr hoc adhuc nudis memor a ( Sm pcrcipit de rifu ydeam , opt.ma cr,t rifus f.eurat.o , fi mulierculam al.quam , SuamSus r.dere vidimus . covam imagi- quam liH'" lorabimus ; ac cx hu- S3SSer;1S.;m.s^ S od. immoderati rifus (?^oc.A^^ norum recordationem fac.il.tne dcue. .c- Zl Hac ctiam figurand. «^thocW^^^^ hnaritas,6.cuiu(, tur quod in figura luna^in primo poUicis^fi-/ iiiftrc manus iientriculo ponta,fit locandtisi rifus,Vatutique erit,fi qucdam grana figneni tur,(uper qux fn litera maiu(cula R , nam per huiu(modi duo,memona concipit ^^i^^^- y-^ AUquando etiam dimifla metaphora ,ah.'E;::ta o|uod figurabile figuratur per carader 1 quod raro euenit pronunciandum (iUa qui- dem qux rarooccurrunt,taphus memorias mandantur) (umunturautem huiu(modi figurationcs , vel a principio , vel afine . A' principio nempe hoc modo , cachinnus iiv cipit a c&c a, quorum vtrumque facit lCy. fij^neturiguurinfigura, fcilicetincirculo, M vel aliaquauis k, quoniam litera hxc, qua H raro vtimur, remini(iEentiam cau(abit ca*- • chinni: veiumamcn oportet vt addiCcetis boc ^ Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trusl, London. 4033/A REMINISCENTIAE. faepius fibi praefigat in mente . A finc rofigiiratio cadit perfeaifiima , quando mpta prima didionis litera, figurarurfi- is diftionis per metaphoram ab aliqua rc cfumptam , gratia exempii , balatus benc guratur per B cui A dextris,& a fini(tris fmt jx ala:, nam baiatus, dc B,alatus coincidut. ketiam vlulatus benefigumtur perV,cm pra fint dua: al^,nam V, alatus,reminirccri am caufat iitiusdidionis vlulatus- Etfic cr Iiuiufcemodi regulam polfunt omnia is fimilia facillime figuran . Praididorum xemplaria habes in pr«cedenti fchemate, quartadecima figura incipiendo. Nam lux femel fenfuiobijciuntur, feciiius aic- laoriter retincntiir. w L Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A D E A R T E ^ FIGVRATIONIBFS proprtorum nommum. OV O D qLiibiirdam aliqmndo difi ficile vifum fuit, videlicet, nomi- na propria virorum , vcl mulic- ru certislocis per appofitas ima- gines figurare , hoc fcmper apud me faciUi-l nium exiftinuui. Nec (unt ipernende quo^ rundam antiquorum regulse , quas &: neo terici fajpiffime amplexati funt : (cilicet , n viros , ac mulieres nobis nonflimas affuma^ mus , quorum nomina fint eiuldem ratio- n^s nominum d nobis rccitandorum. Et qu dem methodus ha:c optima: facilitatis ett Si enim nomina reciranda ha:c lunt, Anto fropriorii ^1^3 ^ Francifcus , loannes, Beatrix , Flami i^rn^T nia , 6^c. ponatur antc imaginemquam ir in imagi- propno loco ftatuimus, virvnus ex nobi. nonflimis, cui nomen fit Antonius, corant fecunda imagine ponatur vir alter ex nobi familianbus , cui nomen fit Francifcus, & intertia locetur alter cuinomen fit loan ^ ncs,&: tunc optima fiet recordatio Antoni|,ir Francifci , &: loannis . Coram quarta imaf ginc fii iuuencula,cx his qua; aliquando no-D' ^ ^uimus, ^ Early European Books, Copyright © 20 1 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trusf, London. 4033/A REMINISCE NTI AP. iimus , cui fit nomen Beatrix , Sc in quintai magine , fit iuuencula qujedam cx noris, mx uocetur Flaminia , 6c tunc recoidaiio ratim euenictillorumnominum , lalicct,, eatricis Flaminiae . Atqueitafitin C2e- ris nominibus proprijs tum virorum,tum tiam mulierum» Verum fi aliquandoac- idet, vt imagoquas in fuo confiitet ]oco,il- □d nomen quod quai^rimus habeaf,tuncni il in ipiaimagine fiet ; (ed ita nuda , &c finc eftu ^ quomodo pofita fuit a principio no- lea proprium kidicabit . Occurrit au- Difficui. em. hic difficultas non parua, denomini- ipusproprijs,qux' non funtin vlLi,vtfunt no nina Hebr^orum ^ antiquorS bpilofopho- um,vrbium, monrium,fiuuiornai,locoru, .c caitcrorum fiixiilium , quoruru fignifica- [iones per vi.uas amicorum noflrorum ima 2;ines non. polfumias: figgrare. Sintprofe. 'lo recitanda noqiinai bA?Q..Abraam,.Ilaach, tacob , lofepli, D:iuid,Sai]wiQ0w£uclidcs, Q^^^ri rlippocrates, Ptolomcus, RQma, Mefiiina, nom.na ■^olutuia, quorum nom.inu.(« figurandi fi- ^^io^lg^ iiilitudinem non inuenimqt&. ]?iohisergo Iures.funt (eruanda: regulcp , naiua figuran. ur , autperipforumnomiDtiminterpreta- \onem, aut pereorundem hfiJWJnum hi- . D 2 itorias. Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A D E A R T E ftovhs aut pec eorum viitutes, 6c officia, aut Esripforum infignia. Exempligratia , A- raam interpr^tatur pater multitudinis , cu ergo volumusfigurare Abraam , tuHcco- ram imaeincartis locabimus lenem quen- , dam, curaftat multitudo infaniulorum , aci^ tota huiuiinodi figuratio fignificabit A-( . braam,diciturque talis defignatio pcr nonai nis intcrprctationem . Kaac figuraripoielt per hiftoriam , legimus enim de eo quod fuit pofitus (uper llruem lignorum , vt irf^ ^ lacnficium o ccideretur a patre, fi ergo antc. imaginem artis locabimus puerum ligatu,^f 6c nudum luper ligna,&:fenemquigladio arrepto vcllet ipium interficere , tunc Ita- tim recordabimur huius nominis Ifaach, & talis dicitur figuratio ex hiftoria . Ptolo- mcus fuit Rex, 6c Aftrologus , fignetur ec- 2oante imaginem artis lenex cumdiade- mate , 5j manu dextera teneat fpheracum circulis dillinguentibus eam;, & tunc fta- tim reminiicentiaeuenieiPtolomei , dici- turque talis figuratio a virtute, fiue abof- ficio . Romana ciuitas pro in^ignc habet vexillum in quo tales funt lcriptac htcrx S. P. Q. R. habeat igitur imago itans in lo- coartib vc^illum inmanu inquo videantur prxdictse Early European Books, Copyrighf© 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A RiEMTNISCEI^TIAE ty ^diftae litersc , 6c ftatim recordvUio (let tatis Romanx , diciturque talis figuratia X infigne. Ijfdem rcguUs figurantur cas- i"a pra:pofita nomina , ac alia qnaccunquc* klifque figurationis nulla eft difficultas,niff t ingenicturaddifcenspromptam haberc gurandorum inuentam fimiliiudinem • nfigurisveromannum hx regulas ad vii- uem obferuari ncqueunt , ideo vna tan- um praediftarum vtimur,quam facilioretn rx caeteris cxperti (iimus , 6c talis eft , qu» er infigne aliquod rcmmifccntiam cau(at« t quia fieri ncquit, vt omnia nomina infi-. ne proprium habeant, operepretium fuit letaphoram figurandi liimcre ex fimili , erbi gratia, fi rccitanda fint iam lupra pro- pofita nomina, videlicet Antonius, Franci- lcus,Iohannes,Abraam,Ifaach,Ptolomeus, Roma , Sc huiufmodi fimilia ; vtique nulU ffigurarum prxdidaram valet ex fe com- jplctcaliquod didorum nominum fignifi- - care , nec dc huiufmodi fic communibus ■ nommibus pofllimus pro vnoquoqucpro- prium habereinfigne,hincoportetexnobi ijlioribus figurationismctaphora airumcrc, ! 6c nobilioru jnfignia poncre . Exepli gratia 'i pro Antonio,accipiamus nomc S. An^toni;, D ; cuius D E A R T E cuiiis infigne gO: flamaia igtlis, co quod la- borantes lacro igne protegit . Pro Francif- co accipiamus nomen Sandti Francifci, cu- iusinfignia liirtt ftigmataquinque. Pro lo* hanne accipiamusnom^n Sauifti lohannis cuius infigneeli: cAlixvcneno plenum ^eO' quodinfidelesvenenum eidederunt bibe- rc , nec nocuntentum Corpon iequuturn clt . Cum ergo recitanda occurrcnt prxdi- aa nomina , fignetur in figura flamma jgni SySc in fequentf figncntur vulnera quin- qae,&: in tertia ftgnctur calix cx cuius orc cxcat ferpenSj&ftatim recordatio fiet An^ tonij , Francifci > ac lobanriis. Hoc ctiani niodofit in caEtcris iK>minibus, videlicet, Lucretia , Lucia , lulia ^6c fimilibus . Prac- dictorum figuratio clt in prxcedenti fchcJ fi-^atc incipiendo a decimafeptima fieura. Item nomina qux figurari habent ex hirto-l rijs , ncMT pofllmt m cildem figuris complc- tc tkfigitati , fwSriiinuatur hifl:oriay&: tunc figuratiacrit vcto iUa quac habetur per in- figne . £:3icmplua?yfM-itiecitanda nominai ijjmaiii, Ua3ctif,66ftmilium pcr fuas hifto- im., vitiqu^e-rea^naJQS^e Abraam,quod vicit iiv ' " -jiquinjqu^e reg^ munera fufccpit i^s^a^tMJKWtelcliifedech.: & delfaach lc gimus 11 I Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trus», London. 4033/A ^ REMINISGENTIAE. i$ •gimus quod fuit fuper ftrucm lignoruai oblatus Deoaltiffimo; quxomiiia vix pof- fent in figuris artis dcfignari ,niri liiiorijc minuercntur , hocmodo: pro vidoria brax ponamusinfiguraramum palmx, dc pro munere Melchifedech conftituanius mitram pontificiam ^ cum igitur oculus metis videbit in figura pahiiam, &: mirram, ftatim recordabitur Abraam. Profaciificio Ifaach ponamus in figura tanru.n altaris defignationem,cui fupra fit gladius, 6c ih- tim recordatio fiet huius no;riinis Ilaach, Pro nomine Ptolomci pote(t tantum iphe. ra fignificari,qua:habeturproin'ignevirtii tis lux,&:pronomine Roma: iignenturin figuraliterseexquibus conftituitur infigne Romanje vrbis . Per huiufmodi exempla valebit addifcens cx femetipfo ingenian , cartera omnia nomina figurare . Vcfuui oportet vt faipius in huiufmodi figuratio- nibus fe cxerceat , vt mens acutior euadat > atque ad figurandum promptior. Pi-aidi- dorum tamen nominumexemplariapra:- ccdens fchema indicabit incipiendo a vige- fimafigura. D DE Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A D E A R T E DE TIGVKATIONIBVS illommy qu^ in ordme fmt fubfianti^ mcorporex.yt Dem;, AngelusyAnimd. \. PR O figuracionc illorum qux mini- , mc ad corporea naturam pertinenti» idanteomnia ert primo animaduer tendum,quodnuquam poteft mc- raoria falllSi qux immate nalia lunt lccun- dum natoram materialiter apud locorum imagines figuranrur . U propter hoc qux \ immatcriaha funt,matenaliter oportet in artefigurari,cuiurmodie(t Deus, Angelus, tXmt Anima,figuraturautem Deus, vcl a nomi. tctuiiter nis intcrpretatione, vel ab v(u, quo in lacris tguritw. ^-naginibusdcpingifolct. Anominisinter- pretatione primum,proquanto Dcusintei: Dicratur videns,quia vnico intuitu pr^tenta videt,pra:fentia,atq5 futura,op0rtet ahcuius videniis pcrfcaiflime anumere figurain , hoc autem tah figno potelt dcfignaruvidc. licet,fingaturin ydeamonftrum cui dua: fmt facics, fibi inuiccm oppofitsad iimilN tudinem ftatu» ilhus antiquiflimi lani,quc antiqui duasfacics habentcm arbitran lunt, ac per huiufmodifigurationcm reminilce. REMINISCENTI AB- rjfiam habebis videntis Dei . Alio ir.odo po- ncil figiirari,&: (enfatius, pcr huiufmodi no- miinis interpretatione , lcilicet pro perfedo ivifu habeatur in ydeaante imaginem loci Hatua illius Argi,dequo dixerunt poetaj centum habuilTe circa caput oculos,na taiis ^figuratio altiffimi Dei videntis reminiicen- tiamcaufabit.Vcruquia nunquam Argum lilium temporibus nodris vidimus , vt lenfa- itior fiat figuratio aflumatur pauo auis cui eft tota oculata cauda.cuius oculi Argu di- erunt poeta: fuirte,na ex multitudjneocu- rum in cauda pauonis, apertiflima Dei vi- dentis reminilcentia cauiabitiu*. Solentetia &:no(hitemponspicl:orcs Deum figurare in pcrfonacuiufdam gloriofi Ienis,atqui hu 'ulrnodifiguratiooptimam Dci reminifcS tiam caufat,cum fenem antc loci imagmc fingimus g]oriofis,ac Ipeciofis opertum ve- Itibus.Hocetiam modoa:terni Patris pcrfo na figuratur. Verbum Dei,ideft Filius Dci, jn infantulo defignatur fpeciofiflimis vefti- bus decorato. Spiritus Sandus, piuribus potcftmodis figurari, vidclicet inflamma ^nis , quia fic in die Pentec ofies apparuit , in coiumba, quia tali figura decoratus fe- dit fupcE Ciiriltum in lordane , &c alijs quam D E A R 1 E quam plurirais figurationibus , fecundtim quas hominibus apparere dignatus eft. (\n- geli aut figuranturab otiicio , vel ab vfu pi- (Xomm y ab officio fic ; Si Angelus de quo ijCHiien quxnmus fit Vriel,aut Raphael, Barathiel, S>cc. tuncoportet fcirequod Vriel,ignis Dei interpretatur ; habeat ergo imago ioci thuribulum viuis carbonibuSj^ plcnum ,nam pra:fuppofito quod ignis ir\' thuribuloeft Dco facraius,recordatio eue- nit dc igne Dei , cx quo excerpcre potefti fuciilimareminifccntianominis Vriei. Ra-i phael interprctatur medicina Dei , quia* Angcliishic ,medici ollicio functus etlia Tobiam cxcum ; fingatur ergo m loco fuo imago cxca,&: iuuenis pulcher allans, qua- li cxco Hniens oculoSj&huiufmodidefi- gnatio recordationem miniftrabit nominis Raphacl . Barachiel iuftitia Dei dicitur,prc^ cuius figurationc fufficit vt imago artis fta- teram habeatinuna manu, Scenfem inal- t era . H u i u ( iiiod i regul is poffunt &C demo- nes figurari, qui fpiritus funt angclici, unut quUquefecuiidum fui nominis interpreta- tiQ£iemi,ucl fecundum pidtorum conluetu- dinem . Vcru m fxpius pro figuratione dc- morum iiigcncrcautprpLuciferi nomi- nc, Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trus», London. 4033/A REMINISCENTIAE. i ne,rerpentem coram imagine confueui fin. ;^gcre j eoquod (erpens dicitur Satan in fcri- pturis fandis . Fjgurationcm autem anin/a- rum a pulchritudine fumere conlueui ,6^ . puellulam quam pulcherrimam noueram, coram artis imagine fa:pe prxpofui , ad cu- ius ydeam recordatio fafta fuit animsp promptilTima . Hifce utique exerfiplis per- fedtiflime poterit artis fedator prardida, ac ca:tcrain gcncre incorporcce fubftantiae po rita,figurare. Acutior ucro, ac fubtilior mcthodus elt pro figurationepr^didoruni in manibus indaganda : nam oportet in oni nibus,tum materialibus, tum immateriali- bus, id quod fubtilius, 6c diminutius eil inuenire. Hinc pro Dei figuratione oportet afiumere id quod Diuus lohannes inquic in fua prima canonica j quod Deus lux elt . Si iux oportet di(tingui , hoc non poteit fieri nifi per radios, radius enim e(t lucis pars diminutior , fi igitur radius defignabi^ tur in fuperiori parte figura: , tunc ilie Dcfi fignificabit,uel cTternum Patrem . Si radius crit in inferioripartedefignabitFiIium. Si I uero tres radi) in figura erunt, liabebis Spiri tus Sandi figurationem. At pro landtiflima Trinitate fulficit in figura tnanguius. Angc lorum D E A R T E . Tonim autem figurationem a t^ominis fi- militudinc mctaphovam fumereconlueui . Kam duac linea: rede m plano figurx artis coincidentcsfaciuntangulum,h lunt lincjt plurcs,ctiam plures angulos conttituunt: intcr Angelum,&:angulum ,acctiam An- gdos , &: angulos maxima eft nominum i- milimdo, cum ergoangulus ex duabus U- neis in figura dcfignabitur, vtique facilhmG cxeo Angcli reminifcentia fict : &:li plu. res angulosex plunbus Imcis mcns m tigu* javidebit,ftatimplurium Angelorum rc cordationem habcbit.Pra:diaorum excm* pla in primo fequenti fchcmate ddignan- tur,a prima poUicis figura incipiendo . An- gclorum autem nomina infra angulum pcf primam nominisliteram poffuntdefignaru At pro dxmonum imaginibus , fxpiliimc figuu vfus fum nigra qux mihi &c daemo- ncsderignat,&: noaem,& tcncbram,&: his rimifia. Animx fidionem pluribn3 cx- pcrtusfum modis, fedquia radix nominis eius cx illis duobus Hebraicis vocabulis pro. fluit cHnPor} nilcmath chaiim, ideft, Ipira- culum vixx, liunquam fimilitudincm illius vocabuli vaA-iare volui,& pro nifcn^aih , nc- xum in figura dcfignarc coniucui , vndc cx acqui- REMINISCENTI AF. jacquifitio habitu , cum nexum iii figura vi- Ideo , ftatim animaj lecordor . Huius ncxus ,'Cxcmplum cft in fequenti fchemate, figura feptima . Tali igitur ordine incorporea om- fiia figurantur , ied nifi artis fcftator in hu- iufcemodi fidis figurationibus fcpius aC- fuefcat,vix proficerc poteriticx firequen- tatis cnim aclibus, oportet artis habitum adipifci . DE D E A R 1 b DE FIGFRATIONIBVS illorum enmm^qux medta fiwt mter corporea^(f mcorporea^yt Juntenti^ matematicalia . QV AB ad Matcmathicam fpcdant ^. communiori diftindionc quatuor difUnguuntur partibus , aut cnim sutcx Arithmeticis,amcx60Oi i mctricis, aut ex Aftrologicis , aut ex Mufi- cis. Quxad Arithmcticam pcrtinent,(uni; numeri i'lli,qui cardines numeiorum dicun tur, fcilicet vnus , duo, tres, quatuor , 6c re-- !iqua.Horum numerorum apud Aeg^ptio^ crat fignificatio ab vno vfq; nonagija^ano- uem in finiftramanu,cum vero cft^nanu^ crat fignificandus , dimmifla finiftraifiebat tranfitus addextcram. Quihuiufiijodi fi. gnificationibus vtitur apud imagines loco- lum artis ; nequaquam errare pofle conif- cio. Verum quo figuratiomateriajior,eo> mens eft in apprehenfione facilior , naift craffiora , & corpulentiora fortius mouent lcnfum , vt inde fumat cogitatiua phantat mata. Early European Bcx)ks, Copyright © 20 1 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trusf, London. 4033/A " REMINISCENTIAH. r- ufnata . atqueob id numeros apudiinagines ilalitcr figurare conlueui , quam per antiqua- toanuum inuerfionem^&^geftum.provni- Numfro. ctate fignanda imago artjs manum dexte- J""' ^s^* ^am cleuat , 6c pollicc coclum oftendit , eo pnodo quo &c Tmxx fidem fua folent adiu- jrare . Pro dualitate duo brachia eleuat ima- Igorurrum verfus , manibus nudisnihil fi- Ignificantibus. Pro tcrnariotripoda pofui, Proquaternario figuram quadrangularem ligneam , veluti forma illa qua lateres con- ficiuiitur.Proquinario anguem locaui in manu imaginis, capite aliqualiter inclina- I to, &: cauda tantifper creda , vt fignram fa- ciat literx 5 , qua^ quinarium numerurti ari- thmetico vfu defignat. Pronumerofena- rio frcquenter anguem pofui , capite appre henfo, atqueinclufoin matiuinlaginjs,&: caudain orbemduda, vtlptefiguram indi cetliterx 6, quxarithmetico vlu fen^ii-ium defignare folet . Pro leptehtinb, Aptaiii c6i a imaginc fede , nam i (edc ad fcptem fit fici lis comutatio , expeitusenitn llim optime recordatio fieri a vocabtili fimilitudinc . Pro numero o6lonaiib circulum polui itl manu imaginis cx metallo jHo quod itbs oaoncm vuigo vocamus , per ocloncm enim Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by coortesy of The Wellcome Trusf, London. 4033/A D II A R T E ! cnim rcminifcentia caulatur odonari). Pio-: noucnarioartificialcaliquod nouum polui, Icd facilior euenitrecurdatiofi noucm oua L in vafe nouo ponuntur coram imagine . Pro dcnano crucem,pro cenrcnario lunam t. dnnidio orbe ca:fam , pro millcnario mala I poma, qux a nobisvulgo mila vocantur, &: fic de cjctcns numeromm fpcciebus , elt Mathemapropiiam jnucnire figuram . Geomctrica ticaru rc. qua in commenfurationjbus mroifs" luis tabri vtuntur defignaui . A(h-onomica per fpheram : 6c Mnhcalia,autpcr mltru- mentum pulfus fecundumcuiulquegene- ns muficorum fimilitudinem , aut pcr U- brum figuris ornatum muficalibus, ac fatis huiufmodi figuratio talium cntium placuir. In figuris autcm manuum alio figurandi inodo vnmur , nam columnam accepi pro vniiate, anguem pro binario, trianguliun pro tcrnario, quatrangulum proquaterna-» i liO, pcntangulum pro quinario , exangu- fl lum profcnario,rolam geometricam pro lcptenario, corpuscubum pro oaonario,. circulum pronouenario,cruccm prodcna- rio,dimidium lunx pro centenario, M ma- iulculum pto miIIenario,6^ cum eifdcm fii- guns defignantur cxtera: numcrorpm fra-'i dioncs, Early European Books, Copyrigh»® 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A REMINISCENTIAE pioncs , 6c compofuiones . Sequens fchc- Tiia haec omnia indicabit ab oftaua figura pcipiendo . Gebitictrib per Jine»i ^gu. raui in meelio fi^uric ^ Attroilomica pcc [pheram ^ 61 Mufitalia J)erhota^ muficalcs |n figura depiaas . Si aitis itftator in huiuf- liiodi figurationibusfe^xtrcuerit, acfigu- ratorum reeitatidilibus e^^perurientocom. •^eriet quadtJE fit vtilitatii ars: haud cnjm "le frequentieJcercitioacquiri voicfl artis erfe£ PIGVRATlONlBVa iUorum , qu^ ad fabsUntum temlm fertwmt , ^ U Mcidcn^ tiam. MATERIALES fubftantia» }nfracalQconfpicimus,acpau. io rupra illas cnumcrauanus . ft^hn. ''"^ Po""mus breuitat c in cclc P.bus clemcntis ,atqf,e ciemcnratis rcbus quori,m omnium faclhma cft apud ,ma- gines locorumartisngnificatio. Onn ilia,quibusarsfit per Jmagines^poOunt multiplicari, & nu. nui,lecun4um capacitateni vniuerlalis ioci artis : iod loca qmbusars inniritur m mani ^*»*;*»'»» buspomint benemuItiplKari, fed non mi- «t o nuij lunt enim in vtraq* facip manuum loc4 nonaginta duo,muItipIjcantur autcm m in- hnitum, fecundui^ dHierfitatemcolorum, lignorum quibusmanus fignificantur, &:ornantur.Qupdquomododcbeat intelli I gi paiicis verbis dicam. Acccpi ego aliquan- jdo iibrum quem pluribus decoraui mani- bus,&: figuris, oftendentibus facies ambaru manuum in quibus figuras fempcr cafdein polui, manuum autem facfes quatuor pro pnma viccalbx crant , iuxta natura pagmjB, pro iccunda vice nigr^, pro tcrtia rube^, 6c Jliclempcr diuerdficaui coloresin iibro, vt l^per (cnlum fieret facilis apprehenfio in in- 1 . tellcdtu. Cum auremdefeceruntcolores, |.i?ilupraquatuor facics manuumdefcripfi ali. 'pm^ iigna , lcilicet , in primis quatuor facic- Ibus coronam , in iecundis lilium , in tcrtiis iaucm,& fic variaiido figna, fada fuit varia- tio manuum , & multiplicatio locorum . 1'MuIta quidem &c alia eifent diccnda pro jartis faciluate , fcd ue fiat nimis vulgaris , vt etiam Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trus», Londo 4033/A DE ARTE REMINISCENTIAE. etiam caccrdones ,&cctarij vtantur,quaB diaa funt fufficiant : nam qua: fubticcntur , oretcnus cnuclcanda dccrcui,&: eo maxi- mc,quod qux ad artis pcrfedionem neccr- faria funt, pcr ptxdida complctiffimc dccla xataconfiilunt. F I N I S. Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by coortesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A Early European Books, Copyright© 2012 ProQuest LLC. Images reproduced by coortesy of The Wellcome Trusf, London. 4033/A Early European Books, Copyrighf© 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by coortesy of The Welicome Trusf, London. 4033/A Early European Books, Copyright© 2012 ProQuest LLC. Images reproduced by coortesy of The Wellcome Trusf, London. 4033/A Early European Books, Copyrighf© 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by coortesy of The Welicome Trusf, London. 4033/A Early European Books, Copyright © 201 2 ProQuest LLC. Images reproduced by courtesy of The Wellcome Trust, London. 4033/A Digitized by the Internet Archive in 2018 with funding from Getty Research Institute https://archive.org/details/fhieronymimarafiOOmara b>*X)to* «ogs €r^^^fo^&*$§os*$^*>$§&*§§os«®+ F HIERONYMI j M A R A^ I O T I }. p6list in ensis, \ CALABRI TH EOLO’6 1 j! Ord. Minorum obteruantia? . j § DE ART E RE M INIS C E N T I AE ji per loca ; Se imagines , ac per notas, * & figuras Tri manibus politas» ■ \L1TE- ,M oabril 9PVSiDE L£f%r4£ /«&£,, 0 M K I B Vj. _ -“rtortOmifmliofij; Qratoribiu, Owciuriattxtp%ufo & Setia ni>Hf,t}M nd Deftoratus apicem afeendere fatagpnt apprupe vtO/S^j CVM PRIVILEGIIS, x ii: .dqlM: o ?»»6 .jatbj y I r* I $ I _ _ _ Jr -) '+'+S$+*>§§€*'9$§+4>?to>*>§§9, ian&LGcorgij Mauchioni ampKffimo , ac Poliftinenfium domiito benigtiiflimo. . ,un. r * Diu;: in at. n:> : c;lO Fntter Hieronymus ri marajfoti . S. T. T>. ‘‘ iju i,*Cf Di i ii fi . DJjOiu A M dru!cogitantimi^ kif( IIluHrils.Ooeiin e) qaibys iiiedijso.cpir buliiemn ri ttfculire ,cx brnplfflimo gradarii uarum cumulo , aliquid pro .meo ixceipereiin munimine, excerpmro*- |ue velu ti vmbraculum ab adlu>ter l a i gumen- giimentumque a tuvbinc>&' plutiia jr mihi feruarem f in illud prorupit aijci niitius anlielans:da quod datum ac fj cipientis animum dele£tat , & cap n quod captum aliquando valet expqd Iere maerorem. Quod quidem (a itijn xncx deuotioni erga te conuenitj n Quid enim iucundius ? quid du) n cius ? quidvedeledabilius^anto vijt ro, paupercula manus mea valet ex c hibere ? nifiid per quod accipienti ] animum prxieriti poflelastari ? Nc j ui fiquidem altiffimi ingenij tui ac I men , noui quanta (int animi tt \ in virtutibus oblectamenta dulcii j iiima: quod nempe haud ita flori H .b '1 muiuiuit; Y . P l: ■ , r IIVJ :^U HYiod fn j 1 tlQj Cilii i. IO. dww alio s que ad hac yfque tempora plurimos cernimus circa huiufinodi artem fuos expo/uijfe libellos • Et parum quidem ab/e muicem humfce ~ modi do dor es di/Jident y nifi quod ( meo indicio ) aha docendi methodo s njerum vnus ynus eft omnium confenfus , 'vtftilicec, prius reperixtur vniuerjahs locus ,in quo diuerft particulares inter fe aliquo jigno differentes, per appoft as ^umorum ho¬ minum imagines aliquid vel nutu , aut ftgno , aut habitu pr ^Jentantes Remini fceniiam omnium dicendorum caufare r valeant . S en fatus quidem talis efl re~ minifcentU modus , & eo facilius ap - prehenf bilis , quo nuerior illa philo/ophi oftenditur propofttio , quod omnis huma¬ na cognitio in intelleSlu caufatur a fenft- bus . fnuemmus autem nos , & alium fenfatiorem modum artis reminifcendi in quo per obieilum femper prxfens impof fibile eft (vt ita loquar ) memoriam falli D^arn ft iuxta Ariftotelem 3 . de Animas aUmo pafftmq, debite approximatis,  ita obieBo fenfibus approximato ,aBio rau fatur in parte intelleBim , qua facile memoria ad y deam entis figurati defen¬ dit concipiendam , conceptam que lingua pronMciandam miniflrat . Efi igitur obieclumfimrum manuum integra prg- fintatio y wm juis figuris , figu rationi- b usque fingulis quibus q. locisappofitu^ Glirum ytique hoc yidetur ejfe J yt par - ua tam humana manus , paruaque 'm yentricults digitorum figura ■> omnium dicendorum yaleant remimfcentiam mi - mfirare. Afi ybi experientia probabitur, quod mirum apparebat, facillima conce¬ ptionis ejfe yidebitur . Nam per notas , & figuras , qua a nobis in fiquentibus fignahuMur , haud tantum materialia entia ftj nomina aliquid fignificantia qmfque f licei mediocris ingenij ) recita¬ re re valebit : nserunt & dtSlioms fetidus omnis fgmfictttkms' expertesvs fV.ilati , fhnt articuli, pronomina, cat&raque hums generis quamplurima ,, Ei quod ualde mirabileoflendttur,per htimfmodi artem reptantur: ;faidiiaf?l promptijfma liter JyUabfi.amwni mt£muficaksipmMa,comata,^)qmd~ cunque humana Le£lor,rvt quacmqHe inkwdibilltkfMi fta conijiexerit, legat, relegatsper ligat» &\ewiterum fiudeat, mimtiafqy^ilhs. infertus d nobis notandas obferuet atten te : appellatur enim hac Ars Keminifccn tue, uerum nolentibus m eam optimam habere praxim , continuumque m eam exercere labor em, & maxime in princi¬ pio fta injlruffi tonis : vocabitur ars per - 2 Q dendi dendi temimfientiam , quin (df intelk- ? cium. Vtique difficillima apprabenfionis apparebit in principio 3 at cum in ea fin¬ dens expetit aliqualiter exerceri , haud, > tantum '^videbitur facilis , fidffif dele- , &abilis,(fif apprime adfui fiudmmal- licereammum. At nosyttque yt dfficul tatis Jfeciem amoueremus ab ea, fiudeto- diqut anfitmopmibuspr aleremus, faci¬ liori or cfine quo potetimksillam enuclea bimus, primum de locis , ficundo denu- nterisilertio de figuris, ptj quarto de ciri nam ad artem pertinentem amo tantes, Wntk ^yV\Y4V V.xSsj. Si U 'i *\ttU^Vs5£ X h\\V ivi x ' rx •. ;v. \ Vx\V^ ' m , &\W\ *. ^ i . ■. smvvr* \fc vmrns OOff VVv*Vv-VVjSV: DE REMINISCENTIAE LOCIS. I V L I V S Camillus fu# arti Reminifcendi locum quae¬ rens , dele&abilem illam > ommbufquecunofis intelle- dibus theatri lui ydeam re- perit , quam pro vmuerfali loco memoriae habens , particularibus il¬ lam deftinxit medijs , uarijfque Deorum imaginibus exornauit,ut eo promptior me¬ moria fieret, quo diftindior fit locorum, &C imaginum apparentia . Alij uero huiufmo- di artis profelfores , prifcam antiquorum A phylo- DE ARTE phylofophorum fequuti do&rinam , pro uniuerfali artis loco > amphitheatros , pala¬ tia, monafteria , &c huiufmodi fimilia fibi elegerunt; in quibus per angulos, ianuas,fe- neftras , cxterafqhe locorum differentias , particularium locorum capefferent ydeam: quos cum uiuorum hominum , tam ma* rium, quam fqeminarum imaginibus exor¬ natos habuerint, ex illorum geftti facilis re- vaiuerfa- minifcentia caufetur , Nec nos a prifcorum aitis!°cus doftorum methodis aberrantes , loca quae¬ rimus tum uniuerfalia, tum particularia, in quibus figuras quaedam cum fuis imagini¬ bus recitandorum ydeas ualeant mamorias miniftrare. Sitigiturquadripartitusuniuer- falis locus, qui noftfis regulis coniundus ,e rit, utique unus ; talifque fit ambarum ma¬ nuum facies quatuor . Particularia uero lo¬ ca in eifdem manuum faciebus , erunt uen- triculi digitorum , atque nolarum, interius, exteriufque confidentes . Qui numerum haud excedunt nonaginta duorum.eft nem pe in unaquaque manu uentriculorum nu¬ merus uiginti trium , qui quater affumptus ad nonagintaduo afcendit . Verum hic ali-j Subitatio quis obijciet i Si omnis huius loci ambitus, duo, Sc nonaginta, pofjidet particularia lo- i REMINISCENTIAE. * ca , igitur cu quis orauerit, aut ad populum fermonem habuerit , nifi ad duo, & nona¬ ginta conceptus,uelduo,&:nonagintauer- ba, ualebit protendere eloquutionem. Re- RerpoCo, ipondetur utique, adeo fertilem effe huius artis agrum , quod per uaria ligna a nobis inferius declaranda, multiplicantur loca, ita ut in infinitum ualeant produci . Enume¬ rantur autem loca haec particularia ordine fuo, unum poft aliud , ut infra patebit in fi¬ gura numerorum . Animaduertendum efi Memoria autem, quodqui de arte reniinifcentiar feri- &c^uag,l pferunt, uoluerunt utiq; a dextera locorum »um. particularium parte illam exordiri , optima hquidem ratione falci: nam fi cut dextera pars corporis expeditior fit ad quodeumq; opus exercedum,ita per dextera: partis cor- ‘ , , ■. Jporeas decurfum , expeditior euenit memo¬ ria, quia ibi inclinatior efi ad percurrendum 3mnia propte : haec uero quas a nobis in ma Authons. ijaibus datur a primo uentriculo pollicis fini- ftras manus fumit exordium, nam eo modo ;i • quo in fcriptyris vtimur , a dextro ad fini- Iram procedere ? quod fi euerfo fieret , in- ■ zonfona lit-erarum fupputatio euaderet $ ita 1 3 alio ordine quam a finiftris ad dexteram - auius artis initium famplerimus, iricpfoha* A 2 defor- Mei» oria Jocorum, & imagi- nuin. Authoris ©rdo. Diftantia locorum pro ima¬ ginibus. DE ARTE deformitque omnino eueniret figurarum ponendarum locatio . Tentauimus nempe aliquando , vt quorundam fatisfaceremus opinionibus, ab vngue pollicis dexterae ma¬ nus illam exordiri , at vel quia vfum habe¬ bamus a finiftra,vnde ex cotinuatione exec citij eramus habitum artis adepti , vel quia deterius fit ordinis initiu a dextris,quam ajti niftris , vnde meliore ordine experti fumus, vel alia fit quaecunq; cauta , per dexterinum ordinem non poffumus proficere . Cum ergo reminifcentke artem quis addifcere cu sierit, accepto vniuerfali loco, videlicet, pa- atio, domo, fimiieque , vbi per aliquas dif¬ ferentias angulorum, columnarum, fcfi- milium , optimum eft mitium, a dextris log¬ eorum ordinem incipere.in hac autem quent, & fi pro talibus imaginibus locandis I figna locorum deficiunt, funt fingenda, vel in pariete carbone notanda , veluti colum» na , corona ^ auis , & fimile quodeumque; Hxc igitur dodrina bene obferuanda eft iri Diftamia locis vbj imagines collocandas accidunt Dh ^«nusln fianfiaautem locorum qui in manibus con fiftunt , tot quidem caret obferuatiombusi etenim inter locum, & locum nullum* da* tur aliud lpatium , nifi lineas illx iundura* *. , rura , illas adinuicem diftingueutes , fit , vt in quolibet digito imerius exteriufqj- confiderato , odo repedantur particulares iop . In volis etiam eorumque pofticisdi; ftindio locorum facillime nofcenda fe of¬ fert, tum ob lineas., tum obdiftindionetri figurarum ibi confidentium . Habes ergo ex his exadam locorum artis reminifcen- tias notitiam. K .* •• 1 r- J i ) DE REMINISCENTIAE. 4 D E QY A L IT AT IB V S locorum artis . MAG I S euenit in arte reminilfcen- tix per loca, &: imagines mueta, qualitas locorum obferuanda , quam aliud quodcumque . Si¬ quidem fugitauere f^pe prifci artis inftituto-. res loca nimis lucida; eo quod, vel nimia lu- kocomtn ce memoria fit imbecillis, ficut oculus ad obiituL lumen folis,vel ad albedmem niuis : aut ni- E A R T E ;;i ditur. fit etiam vt fi imagines illse non fintvi uxj & ignotorum hominum, ignotarumq^ mulierum , memoria , vel ignotas non no- fcat , vel fato extin&as non videat . locen¬ tur ergo in particularibus locis imagines vi¬ norum hominum, ac mulierum, fintq; om nes ex notiffimisamiciffimis,ac pene ex fa¬ miliarioribus , vt fiat memoria promptior accidit enim vt retardetur memoria quan¬ doque in recitando ob defedum indifpofi- tionis locorum , vel non. afiuetae cognitio- imaginum . Quod fialiquis inftatiNon valens. tot amicos , 6c notos habere, quomo ceiiaria dq perueniet ad ftudium artis, quando mul- cli' t i tu do locorum , & imaginum ei neceffaria eft ? dicam illum oportere duitatem per¬ currere, & iuucn.es infpiciat^pnellafqi quas formoli.flimaseftimauerit , diligenter con¬ templetur, & fufficit fi tantum iemel eas lo qui audierit, yel ridere viderit, aut deambu¬ lare confpexerit, vt poffit corporis motus., gdiufque notare, tales enim poftea per fre¬ quentationem artis notifiimas fient , erunt* que apud memoriam , praefentantes quod- cnmque prrefentabile. Sint etiam nude ima¬ gines, non nuditate corporis, fed nuditate, gefius , figurationis, vt valeant figuratio- . ' ne. REMINISCENTIAE. 6 n£,$ quarum nomina iuxta proprietatem fi* snT*n£ gurationis, hxc funt . Figura prima dimidio mina/" ©rbe cefa.,.luna vocatur , fecunda circulus , tertia,triangul us, quarta, annulus, quinta cir* culus cornutus , eo quod duo cornua in vn& parte habet, fexta quadrangulus, feptima fe* micirculuSjOdaua pi grascus,nona arcus, de¬ cima figura oualis, vndecima bafis ionica y duodecima, vallis plana, tertiadecima,figu- iavafis,quartadecima, litera G.maiufcula* quintadecima, litera D.maiufcula, fextade- cima circulus incifus , decima feptima fcu> tum regale,dedmao&aua litera P.maiufcu lay deciepanona* circulus fuper bafim, vice-* fima , pyramis obtufa , vicefima prima ypfr- lon , vicefima fecunda, anguis , ic vicefima tertia Qditera mamfcula. His certe nomini¬ bus placuit appellare figuras , vtfic valeant Fi gura r« per propria nomina dilcerni . Difcernuntur rcnti*!ffe etiam abinuicem propria fpeciei diuerfita- te, nam vnaquaeque , altera, ab altera fpecie differt, vt iptuenti apertiffime patet . Sunt 5C aliae dux differentiae , altera fecundu fitum , &c altera fecundum ordinem . Situ quidem differunt , pro quanto ipfarum quaedam ia ventriculis REMINISCENTIAE. 7 ventriculis digitorum ponuntur, & pofticis eorum, &: aliqua: in volis manuum, eorum- jqueoppofitis regionibus. Differunt etiam ordine , quia prima luna , ponitur in primo ventriculo pollicis finiftra: manus , fecunda luna ponitur in vngue auriculari) finiftra: J manus , tertia luna fiftitur in vngue pollicis manus dextera:, quarta luna locatur in '* eiufdem manus ventriculo auricularis poft lunam vero ca:terarum figurarum ordo fer uatur difiimilis: pro quo fit regula hxc vni- uerfalis, quacunque exceptione amota , vt proVmfi figura queuis quatuor occupet locellos: hac gurarWin* i fcilicet diflimilitudine,vt fi in manu finiftra intrinfecus figurata, a ventriculo pollicis in¬ cipiendo ; figurarum ordo defcendit ad vo- lum , & a volo eleuatur vfque ad auriculari) ventriculum , interiori tamen eiufdem ma¬ nus parte initium fit ab vngue anulari;, vfq; ad vnguem pollicis . Cum autem ad dex¬ teram accederis, ab vngue pollicis figura: de fcendunt adoppofitumvoli, &; afcenfum habent vfque ad vnguem anularij eiufdem manus, cumautein interiori facie eiufdem manus intraveris lunam locabis in ventri¬ culo auriculari) , 6c eodem quo proceflifti ordine in exteriori facie finiftra: manus pro¬ cedes DE ARTE cedes in interiori dexteras . Hxc omnia fur- biedas figur^ aperitifiime indicabunt. Quan tunrvero fpedat ad exercitium addilcentis aperiam; namiuxta pbilofophicum illud; videlicet , quod ex frequentatis adibus , ac¬ quiritur habitus : eft animaduertendum , q? plures requiruntur in hac-arte adus prasuij, vtpoffitde facili habitus adipifei . Vnde&: maiores noftri in ea reminifcendiarte'quas Aiia circu per loca fit, & imagines, prepterea imagi- ftanli,a, lo nes illas in planis conffituerunt locis,&: infi¬ mnda . mis,vt pollint raemus videri vocari, tangi, quandocunque in eis hoc fieri oportuerit. Atque vtperfedius de propofitis imagini¬ bus reminifcentiam haberent, differentias, diffindionefque in ordinibus peribnaruni conftityernnt. Perfonarum igitur differen¬ tias, diffindionefque dicimus attendendas, hoc ordine, videlicet, ex familiaiitate, ex fe- xu , ex effate , ex nobilitate, ex dignitate, ex virtute, ex offitio,ac ex quouis huiufcemodi imaginu fi mile . E x familiaritate fic , vt primo loco conauio. £rfonam tibi magis diledam ponas, quia do. hasc magis obijcitur mentis oculis, litque ta lis, aut pater, aut mater, aut foror, aut frater, aut vxor,uel puella pulchernma,quam per- ditiffimo amore pioiequads , hasc.n.vim habet REMINISCENTIAE. S iiabet maximam primomcntis oculis.- prae- fentarc ydeam . Conftituta ergo hac in pri¬ mo loco, aduenit fecunda locanda perfbria; in qua fexus differentia confideranda eft, ut fi in primo loco marem pofuifti in fecundo foeminam,&: e conuerfo,fcilicet,fi in primo loco focminam locafti . In fecundo marem locare debes . Tertio loco confideranda eft actas, fic vt fi procedenti loco pofuifti fenem in fequenti ponas adolefcentuium, vel pue¬ rum . Quarto loco confideranda eft nobili¬ tas , vt fi adolefcens , uel puer quem pofui¬ fti tertio loco fuit infimaj conditionis,in fe¬ quenti , fciiicet , quarto ponas uirum nobi¬ lem, ex praeclarioribus ciuitatis . Quinto lo¬ co eft attendenda dignitas , vt fi quarto lo¬ co fecularem hominem pofuifti , in quinto Epifcopum, aut Religiofiim aliquem pone re tenearis.Scxto loco eft attendenda virtus, ut fciiicet, tali loco ponas dodorem, uel mu ficum , aut quempiam talium . Et feptimo loco confideratur officium, feu artis exerci¬ tium, ut tali loco ponas aratorem, aut pafto- rem, uel talium quem uis, quibus fuo ordi- nepofitis; redeas ad politione fequentium perfonarum utfupra , feni per hoc animad- uertendo, ut primo quoque loco poft cxte- runa DE ARTE, rum perfonarum locationem , fit unus , uel lr una ex tibi familiariffimis , 6c dilediffiniiSj. His ergo per omnia fic ordinatis , continuu requiritur circa talia exercitium , uidelicet , ut quotidie y terque ,quaterque , omnia fuo debito ordine mente percurras 5 accedas ad propria loca, tangas, uideas, uocites, mo- ueas ueluti fi ibi propria uita uiuerent . Hoc idem fieri debet infiguris, qux in manibus pro artis perfedione ponuntur , quotidie e-| Exercitia tenim, haud tantum lepties, o&ielque, funti iCnonf!gnuUr?s ilice memoria percurrenda, ucrurn &c quin- j «to- decies , atque fi fieri poteft, uiceniique .1110« bus excogitandas, tum redo, tum retroueH fo ordine^ uerbi gratia a luna incipiedo ufq> ad ultimam figuram, & e couerfo.ln4huiui- modi quippe exercitatione, tota cofiftithu- iufce artis bafis, & fundamentum, extera ue ro quas in huiufmodi figuris obferuandaoc currunt, in fequentibus declarabuntur . Su- bieda tame fchemata ordinem figurarum in unaquaq; manu locandarum offendent . Nec mireris fi duas tantu figuras ponimus , uidelicet , interioris, exteriorifque finiftras, quia eodem ordine proced£dum eft etiam in dextera , hac tantum differentia obferua- ta,ut ab ungue pollicis in ea fit exordium . Siniftra REMINISCENTIAE. Siniftia in intexion pane . V ' o de arte Fofticus fmiftix manus. REMINISCENTIAE. io DE HIS QVJB FI GYRANDA emniunt in ynmerji 7 {emim- Jcentix arte. VS QV E modo qux diximus,&: fa ciliima funr pro intclligeti^ capta &: notiffima vt ad praxis perfe&io ne reducantur. Qua? vero (equun- Itur diligentiori funtanimaduerteda iuditio, &c primo qua; funt in figuris , &: imaginibus locanda enumerabimus, fecundo modum collocandi' illorum aliqua offendemus . hocvnum autem ante omnia confidebam dum aduenit, quod vt infinitorum fingu k- fium confufionem euitemus genera quaN dam , fpeciefq; tantum annotabimus, vt in¬ de fumptis exemplis, ad particularia fuo pro prio marte perueniatquifq; locanda . Haud etenim tantum difficile hoc efiet quxcunq; lingua pronutiari valent enumerare, verum, &: impoffibile: hinc nos rerum diuifionem 'non complete ; fed vtneceffitas expoftu- lat ) faciemus, lingula membra diuifionum declarabimus, ac declarata proprijs fingna- bimus figuris. Ordo igitur talis fit. " B 2 Omnia DE ARTE Omnia qux ore pro C Nihil fignificant. nunciantur, vel x Aliquid fignificant» ^ Literae, fyllabae , articuli, \ coniundiones,prono- Nihil fignifican J mina , accentus , & fi- tia, autfunt j milia. j Rifus,chachinni, balatus, boatus, & fimilia. Aliquid fignificantia ( Verba, autfunt i Nomina. - A&ionem in aliquo. Verba aliquando S Paffionem ab aliquo. pftendunt,vel i Adionemfimuf&pat ^ fionemin feipfo. Nomina fiue propria, , Subftantiam. fiue appellatiua, re- 5 feruntur vel ad Accidens. Subftantia, C Corporeitatis expers, aut efl: ( Corporeitati obnoxia . C Deus. Quae omni penitus ca  J Lupum. ' Lynceum* Plantarum diftin&io parua eft, C Herba**, omnes enim plantae funt  fi milibus. Relatio DE ARTE Relatio vero qua? refpicitpofitionem, tunc euenit, quando fit difcurfus , de his qua? pertinentad differentias localis veiuti c Dexter, Sinldec. Ante. j ;; Retro. I Surfum. Deorfum. 1 Prope. ^ Longe, Aliquae adhuc relationes occurrunt, deqm bus in regula prasditfcorum a nobis alsi gnanda, validiisime fumi poteft metho dus illa figurandi, tum in imaginibus, tum etiam in figuris manuum. Quas vero ad qualitates pertinent, has quide duplici modo habentur, furit etenim ani mas qualitates , feu quas ad animam refe runtur,& quas ad corpus, verum illasqux animam refpiciunt, aut funt virtutes, aut vitia , Virtutes tamen hoc modo enume tantur { Fortitudo. luftitia. Prudentia- Temperantia. i Fides. Spes. Charitas. Vma REMINISCENTIAE. 1 6 ( Superbia. Anaritia. Luxuria. 4 Ira. Gula. I Inuidia. ( Accidia, Sunt etiam &: ^ Qbliuio. alias qualita- i Infania. tes in anima, {Timor, fcilicet { Iudicium temerarium 4 Scalias his fimiles. Quas autem circa corpus funt qualitates , refpiciunt \ Pulchritudinem. Deformitatem. Infirmitatem. Sanitatem. Calidrtatem. ; Frigiditatem. Et cuiufcunque generis co ^ lorem. Dea£tione,& pafsione fi aduenit loquutio, cum iam ipfa iuxta Ariftotelem fint vnus motus , habet confiderari vterque termi nus, veluti in relationibus 3 femper enim adio Vitia adhuc capitalia fepterri defignantur DE ARTE a&io fit fuper paffum, verbi gratia ^ Si verberatiuum, ver¬ berabile. Si eft verberans, Si amatiuum & ama- Eft verberatum. bile* Si defideratiuum,dc- { k fiderabile,&:c. t* feg«- DEA R T E 4; VOMODO svntfigvrandjb liter &.jfyUa,b$>drttiuti^ prxpofetiones, pronomina, > aduerbia , & his fimilid y in ^utraque Tuemini- Jcentia arte > EO quod nane maius opus mouen- dum occurrit, tcilicet,vt modum fi¬ gurationis omnium prsedi&orum doceamus , vt ex his bene noti# exemplis , pollint 6c extera figuranda figurt rari -iterum fit hic monitus le&or , vtani-v maduertat nos vtranque docere artem?ean& lcilicet> quam maiores noftri per loca , 6C: imaginesinftituerunt, eamq; etiam, quam; nos per figuras in manibus politas adinue* nimus , &; in concionibus noftris quotidie vtimur . Et ideo de figurationibus figuran-: dorum in locis, Sc imaginibus traftabimus^ | ac deinde de illorum figurationibus, quas in j manibus figuranda eueniunt fermonem habebimus . Figurationem igitur litera- rum, duabus viginti figuris, poffumu$ facillime conlhtuere : incipiendo ab A , '  hoc modo A, figuratur in iftru-r nento illo perpendiculi , cjuo fabri lignari/ /tuntur ad commenfurationem cequalita- [is planas , veram habens imaginem literac tiaiufcuke A, vel poteft figurati in circino, h cuius medio fit axis illud continens aper¬ tu m , vt fcnfu patet in circinis aereis . B > fi¬ guratur in iftrumento ilio ferreo, quo pe- les hominum Clauduntur in carcere, vo- :aturque compes ferreum t Ad figurandam C,poteii figurarer vti cucurbita oblonga, ic curua , vel fragmine peponis dimidio or- c#fo . Ad figurandum D > fufficit com¬ pes fetreus fimplex , quo pes hominis vin¬ citur in triremibus» Pro figura iiterse E, ia* tis iuffideuselt lecailla, qua ligna iecantur, completa tamen cum ebrduia , Sc duobus hinc indemanubrijs . Pro FyConuemt fi1 tura falcis.* Pro G , bene conlienit anguis Ipapire re£bo,& cauda girum faciens . H,po- telt figurari per eandem imaginem , quas iit [loco artis pofua eft , vt hoc tamen iit geftu [difpofita » icilicet , erecta braehijs luriiun verius extenfis>pedibufque luxta re&itu* dinem femorum dilatis. Pro figuratione I , fufficit columna » Pro K , locari poteii ihfirumentum ligneum eiujdem.. figuraj * i C" 1 G 2 Liter vel manibus iunftis in medio amborum crurum , poteft etiam fi¬ gurari in tripode fcanno . Pro litera N,po* teft imago duos habere baculos , quorum extremitates terram tangant, ipfique eredi altera extremitate tangant vtrunque har- mum hinc inde, quibus extremitatibus ftet innixa imago. O, facilis eft figurationis, quia pro eo fufficit circulus cuiufcunque materiae confe&us. P, Q^vna tantum funt figura contenti , fcilicet epifcopali ba¬ culo , qui fi extremitatem fuae curuitatis habebit a finiltris faciet figuram Q^Ji ha¬ bebit a dextris faciet figuram P . Litera R, figuratur in inftrumento ligneo talem fi- militudinem habente . S, fit in angue tor- tuofo. T, figuratur in malleo. V, figura* tur in circino, cuius dux cufpites furfum verfus fint, & caput deorfum . X, fignatu* per crucem. Y, per furcam. Et Z, per li¬ gneum quadrantem, quod in inuerfioni- bus fuis talem poffitin le attendere figura* , Cuqj REMINISCENTIAE, t? Ctim ergo h® funt liter® collocand®, tales pr®dift® figur® funt in manibus imagina in locis fuis confidentium collocandae. His autem literis adueniunt fu® vocales,leu fu® confonantes, ficuti neceffitas expodulat, vt ex eis fyllab® formari valeant . Quarum fyllabarum compofitio facilis eft apud ima¬ gines : nam fi in dextera manu imaginis syllabi confidentis in loco fuo ponetur figura li- gnei perpendiculi qu® figurat A , Sc in fi* xasait^ nidraeius dabuntur compedes ferrei, qui faciunt ifiguram B, vtique ex vna figura» Sc altera, da tim aduenit reminifcentia iylla- b®,ab,fi vero fyllaba recitanda non erit ab » fed ba,tunc mutanda ed figura,^ qu® erat in dextera , locabitur in finidra , &: qu® in finidra ponetur in dextera , Sc tunc fic di- fpofit® figur® reminifcentia m caulabunt fyllab®, ba . Atque hoc modo difpofitis fi* guris , apud omnes imagines in locis fuis permanentes, fpecies odendentur quarum- cunque' fyllabarum. Articuli etiam, con iundiones, Sc pr®pofitiones* quoniam vtgnauo m f®pius, ex tribus condant literis, tribus guris in eadem imagine poflunt defignari, verbi gratia, fi articulus erit latine cxpri- anendus in genere neutro videlicet, hoc, tuc C f imago *? . ‘ &“E A R T E ? imago hrachijs fu lfum extenfis, $c pedibrts idilatis figurabit H , circulus in dextera ma- ;mi figurabit O, cucurbita oblonga, &; cur- nia , in fmtftra manu figurabit C, ex qui¬ bus habebis articulum compofitum figni- ii cans HQC, fi autem articulus erit ver¬ naculo ternione recitandus, verbi gratia, da!, tunc imago pofita in loco artis habe¬ bit in dextera compedem ferreum, geren¬ tem figuram D, in pedore habebit cir.- jcinum appenfum , cum axe medio figu- ^*am pftendentem jitera; A, Sc infinito manu habebit fecurim ex manubrio pen¬ dentem , defignantem literam L, ex qui- :bus fic pradentatis figuris in imaginatiua , ihtim concipit memoria compofitum ar¬ ticulum DAL, 6^ fic fit in omnibus pro¬ nominibus, fcilicet, ego, tu, ille, meus, tuus, ibus , tkc. Et aduerbijs , vt , hic , illic , vbi , aiune,&:c. Hoc fiquideni figurandi modo, fatis expertus furti in concionibus meis nunquam pofle penitus memoriani falli; animaduertat autem artis fedator,vt f^pius in huiufmodi figuratione ie exerceat, vt poflit valentius iriarre proficere . Ethsec de locatione prscdidoruni in imaginibus iatis declarata cenieantur . In figuris vero 4 . ' i ^ W* REMINISCENTIAE. | t\ux in manibus habentur , pollet item fieri eadem literarum defignatio , fed quomam figura in ventriculis digitorum, volarumq; ' pofira aptiores fnntad offendendam ipfam met literam, quam aliquod i literam figu- Modus fi rans : propterea comperti fumusquod lite- feras m ra in figura defcripta facillimam reddit fui canibus* |ipfiusreminifcentiam . Necdedignetur a- nimusaddifcentis, faspius iii figuris literas collocare, atq- intra (e peruoluere, omnem femper literam variando in vnaquaque fi* gura. Exempli gratia, fi in luila quae manet in primo pollicis finiffr^ manus ventriculo, pro vna vice pofuit A, in circulo fequen- te luiiam poluit B , mutata vice ponat iri luna B, 6c in circulo A, deinde in luna C , Sc in circulo D , fic in omnibus fi- i guris commutando literas : nam cuiuslibet litera,vnaqurequeeff capax figura. Poffent compofi etiam &C fyllabx,&: articuli, &: alia qu^e pau- {J°rur^ lo fupra notauimus , pro qualibet fui litera articulo-- diffindis locari figuris • verbi gratia, fi fylla- ba erit ba , in luna ponatur B , & in circu¬ lo A , & tunc duas figura vnam dabunt fvllabam 5 &: tres, aut quatuor figura, vnum defignabunt articulum, vnde licet non effct difficultas in recitando, eflet tamen tarditas C 4 ia DE ARTE tas in msmoria concipien:e 5 & propter hoc duximus , vt fictu in antedidis ima¬ ginibus , fufficiens eft vna imago ad oftem dendum fyliabam vnam , vel articulum vnum 5 fic vna, eadem figura in manu * plures prae lentet combinatas literas ad fyi- iabae , vel articuli formationem . Sit igitur ordo talis, litera A, m figura abfoiutepo- fita, aliud non fignet nifi A, fi vero vir¬ gula vna interciditur A, vt patebit in fe~ quentifehemare, tunc non fignificetur in ipla A tantum , fed pro artificis arbitrio dicat ab., vel, ad, vt fermonis lOquutio ex- poiiulat , nam apud re de intelligentem fit htee differentia inter ab, &: ad, in reditudi- ne regulati fermonis : &c fuincit vt illud li¬ gnum prxlentet memoriae reminifeen- tiani , quod debet incipere ab , a , diftin- dio vero inter ab, &ad, fit ab artifice per regulas rede loquendi . Ac eodem modo fit in eifdcm figuris defignatio omnium articulorum , pracpofitionunl , aduerbio-* "rum,& fimilium. Schema vero fequens in Utens fimplicibusofiendit figurationem literamtn abiblute,in literis autem incifis' figurationes demonftrat fyliabam, ac om¬ nium. illorum , de quibus paulo ante lo* J queba- REMINISCENTIAE. 11 Jquebamur . At fi facilior artem addifcenti videbitur prima figuratio literarum , &: fyl- labarum, ea vtique vtatur: nos autem fciac hac vltima vti tanquam ienfatiore; illa e- tenim fenfatior eft in imaginibus, hxc ve¬ ro in figuris. ■' f V - . J v * - i . / I REMINISCENTIAE, ii ^ * r, . HOc item modo fit in omnibus elemcn tis literarum, 1 ite ras ,fy liabas, articu- Jofque defignaturis . Verum hic dubitabit Subitatio -aliquis, nam niultoties poffet aeqUiuocatio j* incidere, ob fimilitudirtem principi j , vnde -lyllabse, atque didiones fumunt prolatio¬ nem, verbi gratia, fi recitanda euenient ver¬ ba hcec: ab Antonio aurum accepi j vtique omnia haec initium habent ab a , & fi qua¬ ter, ponetur a inquatuor figuris fibiinui- cem confequentibus , ob aiquiuocationem memoria decipietur, vt ergo tollatur hu- iufmodi difficultas , duae poffunt feruari re- $0luu0i cifum defignabit fvliabam , ab, Ao,defi* gnabit ly. Antonio. Am. dicet aurum , &C Ai, dicet accepi, fufficit enim vt figura o- jfteddat imaginem , fiue fpecicm didionis , nam ex illius ydea ftarim memoria recor¬ datur . Huius exemplum habetur in prae¬ cedenti fchemate , i nona figura inci¬ nendo . REMINISCENTIAE.  rifHSiUchmniibciUtuSzbotiUMz &his fimihum . » Dicuntur rifus,cachinni,& alia quae dani nihil fignificare, non quod vere nihil fignificent fed quia hu- iuimodi corporis motus, nulla valet verbo¬ rum vi pronuciari,deferuiunt tamen ad mo uendu mentis ydeam,pro conceptu aliquo ab ipfis denominato 5 exepli gratia, fi in ler- monis difcurfu, pertradandum cnt de ftul- titia rifus, de vanitate loquendi , de immo¬ derata hilaritatis figura , de ouium in cam- peftribusdeledabili balatu , de mugitu, ru- gitu,vlulatu, ac caiteris fimilibus $ profedo mn & fatis concinne memoria recordabitur , fi a^ femint.14 pud imagines in locis artis confidentes, ali- fecntu,’ qua conftituemus , per quorum ydeam, ad fimplicem ipforum afpedum poffit me¬ moria recordari . Cum nempe de ridendi ftultitia erit fermocinatio , fufficiens fiet ri- fus defignatio , fi; imaginem ipfamin pro¬ prio confiftentena Iqcq ridere fingemus ♦ Aut ■ fi E ARTE Autantcipfam ftultum aliquam nobis no. tum immoderate ridentem conffr tuemus V Quod fi per hoc adhuc nudis memoria nullam percipit de rifu ydeam , optima erit fifus figuratio , fi mulierculam aliquam , quam fepius ridere vidimus , coram imagi¬ ne artis fortiter ridere locabimus ; ac ex hm infmodi immoderati rifus fpecie ad cachin¬ norum recordationem facillime deuente- mus. Hac etiam figurandi methodo poteft hilaritas, & tuiufcunque immoderatae leti-; tix fpecies defignari . PrO figuratione vero; balatus,rugitus>boatus,ac ceterorum firruH lium • quoniam haec ex brutis sddumpfit humana loqnutio : illarftet bruta ex quibus huius modi defumuntur voces, fi coram imaginibus artis locantur , optimam oftem* dent memoria remini&entite ipeciem . vt ■ ps?o balatu , ponatur coram imagine , ouis aperto ore hians . pro boatu>bos ore qdutn verius eleuato atque aperto, pro rugitu leo, pro vlulatu lupus, pro fremitu aper,& fie de ceteris fimilibus. In manibus autem hu? ju fmodi fic materialiter fieri nequeunt , propter hoc oportet artificem ingeniari , vt propter exercitium adeo fubtiiietur memo ria 3 quqd nil ei difficultatis adueniat in pra> didorum, REMINISCENTIA E . 24 didorum , ac omnium’ aliorum fimiliurrt {recitatione. At antequam de regulis figu¬ randorum fermonem faciamus : animad-t uertat addifcens , quod multi in hac arte Ijproficiunt , &: multi quidem oleum amit- jtunt > &: opus : &: huius ratio non proucnit ex artis defedu,&: falfitate,fed exaddifcen- tisingenij fubtilitatc,vel hebetudine. Sunt 'etenim quidam adeo delicatifiimi intdle- dus^qui ad vnam praeceptoris vocem, vnico prae oculis exemplo pofito,haud tan¬ tum concipiunt quse declarantur, verum ex feipfis nouam inueniunt,&: pulchram quidem figurandi rationem . Quibufdam vero accidit, vt propter ingenij hebetudi¬ nem , haud tantum quae a magi ftro decla¬ rantur vix percipiunt, fed &c ad propriam fpeculandi rationem defeendere tentantes, nec aliqualiter proficiunt, nec paululum in- tientionis habent ad quomodolibet figu- 1 randum figuranda . Hinc animaduertat ad¬ difcens, vt ex his qux ponimus exemplis>ex feipfo inuentionem fumat figurandorum , ne iniufte contemnatur ars . Figurantur igi- voces, & tur prasdida non per propriam fpecieni , vfcorP9otis fit in imaginibus fenfatis , fed per depidam figu^u? ipforum imaginem ab aliquo aliodefum-inmanib* : i ptam, DE ARTE ptam , verbi gratia , rilbs fit ore hominum, cuius defignatio non poteft materialiter fi¬ gurari, ni fi modo fupradi&o, qui modus minime aptus cenfetur in arte, quann ma¬ nuum figuris exercetur . JEt propter hoc cft pingenda imago ri fus in figuris digito¬ rum, defumpta per metaphoram ab aliquo, alio cui eft nomen rifus. Habemus fiqui- dem nos plantam, qua; Jatine oriza vocatu uulgouero, granum rifum. Ponamus igi¬ tur quod in figura lunse,in primo pollicis ft* nifir^ manus uentriculo pofita,fit locandus rifus, fat utique erit, fi quadam grana fignen tur,fuper quas fit litera naaiufcula R, nam per huiufmodi duo, memoria concipit risu. Aliquando etiam dimifla metaphora , ali¬ quod figurabile figuratur per carafter , quod raro euenit pronunciandum (illa qui¬ dem quas raro occurrunt, facilius memoria mandantur) fumuntur autem huiufmodi figurationes , vel a principio , vel a fine . A principio nempe hoc modo , cachinnus in¬ cipit a c,& a, quorum vtrumque facit k, fignetur igitur in figura , fcilicet in circulo > vel aliaquauis k, quoniam litera hasc, qua raro vtimur, reminifeentiam caufabit ca¬ chinni: veruntgmen oportet vt addilcens REMINISCENTIAE. 25 fioc&pius fibiprxfigat in mente. A fine /ero figuratio cadit perfedifiima , quando jumpta prima didionis litera, figuratur fi¬ lis didionis per metaphoram ab aliqua re defumptam , gratia exempli , balatus bene iguratur per B cui a dextris, &: a finiltris fint lux alx, nam balatus, &: B, alatus coincidut. 5ic etiam vlulatus bene figuratur per V,cui upra fint dux ale, nam V, alatus, reminifcea :iam caufat iftius didionis vlulatus. Etfic j>er huiufcemodi regulam poliunt omnia iis fimilia facillime figurari. Prxdidorum exemplaria habes in prxcedenti fchemate, i quartadecima figura incipiendo . Nam }ux femel fenfuiobijciuntur, facilius me¬ moriter retinentur. D DE DE ARTE DE FI G VK A Tl 0 N I BVS propriorum nominum. OV O D quihufdam aliquando dif¬ ficile vi fu, m. fuit, videlicet, nomi¬ na propria virorum , vel mulie¬ ra certis locis per appofitas ima¬ gines figulare, hoc femperapudme facilli- jmum exiftimaui. Nec lunt Ipernendc quo- rundam antiquorum regulae , quas & neo¬ terici fiepiffime amplexatifunt : fcilicet, vt viros , ac mulieres nobis notiflimas affuma- mus ,. qaorum nomina fint eiufdem ratio¬ nis nominum a nobis recitandorum. Et qui dem methodus haic optima: facilitatis eft^ Si enim nomina recitanda haec funt,Anto- Jorninum nms > Francifcus , Ioannes , Beatrix , Flami- figurones nia , &c. ponatur ante imaginem quam in flibuTgN proprio loco ftatuimus, virvnus ex nobis notiffimis, cui nomen fit Antonius, coram fecunda imagine ponatur vir alter ex nobis familiaribus , cui nomen fit Francifcus , &; in tertia locetur alter cui nomen fit loan- nes,6c tunc optima fiet recordatio Antonij, Francifci , & loannis . Coram quarta ima¬ gine fit iuuencala,ex his qua: aliquando no- l iiimus. REMINISCENTIAE. iS liimuis , cui fit nomen Beatrix , &c in quinta imagine , fit iuuencula quaedam ex notis , qux uocetur Flaminia , & tunc recordatio datim eueniet illorum nominum, fcilicet, Beatricis , & flaminias . Atque ita fit in ca> teris nominibus proprijs tum virorum, tum etiam mulierum. Verum fi aliquando ac¬ cadet, vt imago quas in luo confidet loco, il¬ lud nomen quod quam mus habeat, .tunc ni hil in ipla imagine fiet 5 fedita nuda fine geftu , quomodo pofita fuit a principio no - inen proprium indicabit . Occurrit au¬ tem hic difficultas non pania, de nomini- hus proprijis>qua: non funtin vfu,vtfunt no mina Hebreorum, antiquam hpilofopho- 'rum,vrbium, montium, fluuiornmjocoru, ac exterorum fimilium ,. quorum fignifica- tiones perviuas amicorum noflrorum ima ginesnon polium us figurare. Sint profe- dio recitanda nomina hxc. Abraam,Ilaach, lacob , Iofeph, Dauid, Salomon, Euclides, Hippocrates, Ptolomeus, Roma, Meflana, Poliffina , quorum nominum figurandi fi* militudinem non inuenimus . Pro his ergo plures;funt fernandx regulx , nam figuran¬ tur aut per ipforum nominum interpreta¬ tionem,, aut per eorundem hominum hir D z florias. Difficul¬ tas. Momina Hebraica, Graea , & nomina locorum quo figit- rantuc. DE ARTE florias aut per eorum virtutes, & officia, aut' ner ipforum infignia. Exempli gratia ,A- braam interpretatur pater multitudinis , cu ergo volumus figurare Abraam , tunc co¬ ram imagine artis locabimus fenem quen- dam, cui aftat multitudo infantulorum , ac tota huiufmodi figuratio fignificabit A- braam,diciturque talis defignatio per nomi nis interpretationem . llaac figurari poteft per hiftoriam , legimus enim de eo quod fuit pofitus fuper ftruem lignorum , vt in facnficium o ccideretur a patre, fi ergo ante imaginem artis locabimus puerum ligatu, &: nudum fuper ligna, fenem qui gladio arrepto vellet ipfum interficere , tunc fla- tim recordabimur huius nominis Ifaach, talis dicitur figuratio ex hiftoria . Ptolo- meus fuit Rex, Sc Aftrologus , fignetur er¬ go ante imaginem artis lenex cum diade¬ mate, & manu dextera teneat fphera cum circulis diftinguentibus eam , Sc tunc fta- tim reminifcentia eueniet Ptolomei , dici- turque talis figuratio a virtute, fiue ab of¬ ficio . Romana duitas pro infigne habet vexillum in quo tales funt fcnptse litcrae S. P* Q* R. habeat igitur imago Itans in lo¬ co ar 05 vexillum in manu in quo videantur jtedidte REMINISCENTIAE. tf ptxdidtx literx , &: ftatim recordatio fiet cir uitatis Romanx , diciturque talis figuratio ex infigne. Ijtdem regulis figurantur ex¬ tera prxpofita nomina , ac alia quxeunque, talifque figurationis nulla elt difficultas,nifi vt ingenieturaddifeenspromptam habere figurandorum inuentam fimilitudinem . In figuris vero manuum hx regulx advn- guem obferuari nequeunt , ideo vna tan¬ tum prxdiftarum vtimur,quam faciliorem prx exteris experti fumus , talis eft , qux per infigne aliquod reminifcCntiam caulat. At quia fieri nequit, vt omnia nomina infi¬ gne proprium habeant, operepretium fuir6- pofita nomina, videlicet Antonius, Franci- icus,Iohannes,Abraam,Ifaach,Ptolomeu$, Roma , &: huiufmodi fi milia 5 vtique nulla figurarum prxdidarum valet ex le com- plete aliquod di&orum nominum (ignifi- care , nec de huiufmodi fic communibus nominibus poflumus pro vnoquoque pro¬ prium habere infigne, hinc oportet ex nobi lioribus figurationis metaphora afiumerc, & nobilioru infignia ponere . Exepli gratia pro Antonio, accipiamus nome S.£nt9ni/, D 3 Cuius * D E A R T E cuius infigne-efl: flamma ignis, co quod la¬ borantes lacro igne protegit . 'Pro FranciC- co accipiamus nomen San&i -Fraticifci, cu- iusinfignia funt ftigmata quinque. Pro Io- hanne accipiamur homeii Sari&i Iohannis cuius infigheeft calix veneno plenum 5 eo quod infideles venenum ei dederunt bibe¬ re /nec nocumentum corpori fequutum eft . Cum ergo recitanda occurrent prccdi- dta nomina , fignetur in figura flamma igni s,& in fequenti figiieritur vulnera quin¬ que y&c in tertia fignetur calix ex cuius ore i exeat ferpens, &: fiatim recordatio fiet An- ! tonij , Francifci , ac Iohannis. Hoc etiam j modo fit in caeteris nominibus , videlicet y Lucretia , Lucia , Iulia fimilibus . Prae- diftortirii figuratio eft in praecedenti fchc- mate incipiendo a decimafeptima figura. •Item nomina quae figurari habent ex hifto- , f ijs , non pofliint in eifdem figuris comple- redefignari/nifi minuatur hiftoria, &: tuncr figuratio erit veiut illa quae habetur per in- fighe. Exemplum, fint recitanda nomina Abraam, Ifaach,6C fimilium per fuas hifto- rias , vtique legimus de Abraam,quod vicit ^ in belloquinque reges , $£ munera fufcepit a Sacerdote Melchiledech : &: de lfaach le¬ gimus REMINISCENTIAE. 28 'girrius quod fuit fuper ftruem lignorum oblatus Deoaltiftimo $ qux omnia vix pof- 'fentin figuris artis deftgnari , nifi hiftorix minuerentur , hoc modo: pro vi&oria A- brax ponamus in figura ramum palmae, &C pro munere Melchifedech coriftituamus mitram pontificiam ,* cum igitur oculus metis videbit in figura palmam, 6c mitram, ftatini recordabitur Abrdam. Profacrificio Ifaach ponamus in figura tantum altaris defignationem,cui fltpra fit gladius, & fta¬ tim recordatio fiet huius nominis Ifaach. pro nomine Ptolomei poteft tantum fphevt Deus , Angelus, Anima. PRO figuratione illorum qua? mini¬ me ad corporea naturam pertinent* id ante omnia efl: primo animaduer tendum, quod nuquam potefi: me» .moria falli.Si qux immate nalia iunt fecun» dum naturam materialiter apud locorum imagines figurantur , & propter hoc qua: immaterialia funt, materialiter oportet in arte figurari, cuiufmodieft Deus, Angelus, Anima, figuratur autem Deus, vel a nomi¬ nis interpretatione, vel ah vfti, quo in facris imaginibus depingi folct. A nominis inter¬ pretatione primum, pro quanto Deus inter jpretatur videns, quia vnico intuitu pr^terita videt, prxfentia,atg; futura, oportet alicuius videntis perfe&iffime afiumere figuram , hoc autem tali fignopoteftdefignari,vide~ licet, fingatur in ydeamonftrum cui dux fint facies, fibi inuicem oppofitxad fimifi- tudinem ftatux illius antiquiftimi Iani,que antiqui duas facies habentem arbitrati funt, ac per hukifmodi figurationem reminiice- tiatn REMINISCENTIAE- 25» tiam habebis videntis Dei . Alio modo po- Steft figurari, &c fenfatius, per huiufmodi no¬ minis interpretatione, fcilicet pro perfe&o vifu habeatur in ydea ante imaginem loci ftatua illius Argi, de quo dixerunt poeue icentum habuifle circa caput oculos, na talis (figuratio altiflimi Dei videntis reminifcen- tiam caufabit. Veru quia nunquam Argum illum temporibus noftris vidimus , vt fenla- tior fiat figuratio afllimatur pauo auis cui eft tota oculata cauda>cuius oculi Argu di¬ xerunt poeta; fuifie,na ex multitudine ocu¬ lorum in cauda pauoms, apertifiima Dei vi¬ dentis reminilcentia caulabitnr. Solent etia &: nollri temporis pi&ores Deum figurare in perfona cuiufdam glonofi fenis, atqui hu ;iulmodi figuratio optimam Dei reminifce tiam caufat,cum fenem ante loci imagine fingimus gloriolis, ac fpedofis opertum ve- ftibus.Hoc etiam modo aeterni -Patris perfo na figuratur. Verbum Dei,ideft Filius Dei, in infantulo defignatur fpeciofiffimis vefti- bus decorato. Spiritus Sandus, pluribus potelt modis figurari , videlicet in flamma ignis, quia ficindie Pentecoftes apparuit, in columba, quia tali figura decoratus fe- $it fuper Chriftum in Iordane , &: alijs quam ‘CE ART E quam pkirimrs figurationibus , fecundum quas hominibus apparere dignatus eft. An¬ geli aut 'figurantur ab officio, vel ab vfu pi¬ grorum ; ab officio fic ; Si Angelus de quo ndmen quadrimus fitVriel , aut Raphael 5 aut Btechiel, &:c. tunc oportet feire quod Vriel, ignis Dei interpretatur ; habeat ergo imago foci thuribulunl viurs carbonibus plenum , Uam pradfippofito quod ignis in thuribuloed Deo facratus, recordatio eue« nit de igne Dei, ex quo excerpere potefl facillima reminifcentia nominis Vriel . Ra¬ phael interpretatur medicina Dei , quia Angelus hic , medici officio fundus elt lfl Tobianrc&cum $ fingatur ergo in loco fuc imago cxca,& iuuenis pulcher adans, qua- '#i cxco liniens oculos hutufmodi defi- f natio^ecordafionem miniftrabit nomini; .aphael . Barachieliu ditia Dei dicitur^prc ^uiusfigeiratione fufficit vt imago artis da teram habeat in una manu , & enfem ih al¬ tera • Hu i u fm odi regulis poffunt &; demo- tres figurari, qui fpiritus fnnt angelici, unuf quifque 1'ecu udum fui nominis interpreta tionem7uelfecundum pi&orum confuetu- dfnem . Verum fepius pro figuratione de teontfm in genere, aut pro Luciferi nomi- ) ) i; REMINISCENTIAE... 30 ne,ferpentem coram imagine confueui fin- * gere 5 eo quod ferpens dicitur Satan in feri¬ aturis fan&is. Figurationem autem anima¬ rum a pulchritudine fumere confueui puellulam quam pulcherrimam no.ueram, coram artis imagine fepe praepofui , ad cu¬ ius vdeam recordatio fada fuit animae promptiflima . Hifce utique exemplis per- fediflime poterit artis feftator pradi&a, ac ‘betcrain genere incorporeae fubftantia: po Tita , figurare . Acutior uero , ac liibtilior methodus eft pro figuratione pr^di&Qrum 'in manibus indaganda : nam oportet in orn tiibus,tum materialibus , tum immateriali¬ bus, id quod fubtilius, & diminutius eft inueriire. Hinc pro Dei figuratione oportet afliimere id quod Diuus Iohannes inquit 'in fua prima canonica 5 quod Deus lux eft . Si lux oportet diftingui , hoc non poteft Eeri nifi per radios, radius enim eft lucis 'pars diminutior , fi igitur radius defignabi- 'tur in fupenori parte figura: , tunc ille Deu fignificabit,uel aeternum Patrem . Si radius erit in inferiori parte defignabit Filium. Si uero tres radij in figura erunt, habebis Spiri tus San&i figurationem. At pro fan&iflima Trinitate futiicit in figura triangulus. Ange lorum DEA IT E Iorum autem figurationem a nominis fj- militudine metaphoram fumere confueui . Nam dux lineae re^ke in plano figura: artis ^coinddentesfaciuiit angulum, (i funt lineae 'plures, etiam plures angulos eonftituunt: inter Angelum,&angUlum , ac etiam An¬ gelos , &: angulos maxima eft nominum fi- militudo, cum ergo angulus ex duabus li¬ neis in figura defigiiabitur, vtique facillime ex eo Angeli reriiinifcentia fiet : & fi plu¬ res angulos ex pluribus lineis mens in figu¬ ra videbit , ftatim plurium Angelorum re¬ cordationem habebit. Pradi&orum exem¬ pla in primo fequenti fchemate defignan- tur,a prima pollicis figura incipiendo . An¬ gelorum autem nomina infra angulum per primam nominis literam poffunt defignarL At pro dsemonum imaginibus, farpiffime figura vfus fum nigra qua: mihi 6cdxmo- nesdefignat,&; noctem, &; tenebram , Sc his fimilia . Anima: fictionem pluribus ex¬ pertus fum modis, fedquia radix nominis eius ex illis duobus Hebraicis vocabulis pro¬ fluit nifcmath chaiim, idefl, fpira- culum vita:, nunquam fimilitudinem illius vocabuli variare volui, &: pro nifcmath , ne¬ xum iii figura defignare confueui , vnde ex aequi- REMINISCENTIAE. ?r\ • acguifitio habitu , cum nexum in figura vi- 5 deo , ftatim animae recordor . Huius nexus ’ exemplum eft in fequenti fchemate, figura • feptima . Tali igitu r ordine incorporea om- ■ nia figurantur, fednifi artis fedator in hu- • iufcemodi fidis figurationibus fepius af- fuefcat,vix proficere poterit: ex frequen¬ ti tatis enim adibus, oportet artis habitum adipkd. DE DE ARTE DE FIGVRATIONIBVS' illorum entium, qua media funt inter corporea, & imorporea,yt funtSntia, matematicalia . QV AE ad Matemathicam fpedant^ communiori diftin&ione quatuor diftinguuntur partibus , aut enim sut ex Arithmeticis,aut ex Cm metricis, aut ex Aftrologicis, au t ex Mu fi¬ cis. Qux ad Arithmeticam pertinent, funt numeri ilii^qui cardines numerorum dicun tur, fcilicetvnus, duo», tres, quatuor, & re- Jiqua.Horum numerorum apud Aegyptios, erat fignificatio ab vno vfq^ nonagimano- uem in finiftra manu,cum vero cetenarius erat fignificandus , dimmifla finiftrafiebat tranfitus ad dexteram . Qui huiufmodi Cu gnificationibus vtitur apud imagines loco¬ rum artis 5 nequaquam errare pofie conij- cio. Verum quo figuratio materialior, eo mens efi: in apprehenfione facilior , nani craffiora , & corpulentiora fortius mouent lenfum , vt inde fumat cogitatiua phantas¬ mata» R E MI NI § C E N TE AE. mata . atque ob id numeros apud imagines- . aliter figurare confueui , quam per antiqua manuum inuerfionem,&:geftum. provni- Numcro- tate fignanda imago arns manum dexte- ram eleuat , &: pollice coelum ofiencfit , eo modo quo &c T urca: fidem (ua folen t adiu- * rare . Pro dualitate duo brachia eleuat ima«* go furfum verfus , manibus nudis nihil fi- gmficantibus . Pro ternario tripoda pofuL Pro quaternario figura ni quadrangularem. Jigneam, veluti forma illa qua latres con¬ ficiuntur. Pro quinario anguem loeaui in manu imaginis., capite aliqual^er inclina-- to, &: cauda tantifper ere£ia > vt figuram fa- ciatiiterx 5 , qua: quinarium numerum ari¬ thmetico vfu defilgnat . Prp numero fena¬ rio frequenter anguem poiui , capite appre henio, atque indu fpip manu imaginis , &c cauda in orbem dq^a? Yt apte figuram indi cet literx 6, qnx arithmetico, vfu fenarium defignare iolet . Prpfcptenario, apta ni cqu% imagine fede, nam %,^de adi leptem. fit faci¬ lis comutatio , expertus enim lupi optime recordatio fieri a vocabuli fimilitudipe Pro numero odonaiip circulum pofui in manu imaginis ex i^etallo illo quod no§ odonem vulgo vocamus , per octpneai enim DE ARTE enimreminifcentia caufatur odonarij. Pro ( nouenario artificiale aliquod nonum potili; \ fed facilior euenit recordatio fi nouem oua \ in vafe nouo ponuntur coram imagine . i Pro denario crucem, pro centenario lunam j dimidio orbe caefam , pro millenario mala j poma, quse a nobis vulgo mila vocantur, j fic de casteris numerorum fpeciebus , eft ; j Mathema propriaru inuenire figuram . Geometrica ium figu' per regulam qua in commenfurationibus lationes, luis fabri vtuntur defignaui . Aftronomica per fpheram : &Muficalia>autper inftru- mentum pulfus fecundum cuiulque gene¬ ris muticorum fimilitudinem , aut per li¬ brum figuris ornatum muficalibus, ac fatis fauiufinodi figuratio talium entium placuit. In figuris autem manuum alio figurandi modo vtimur , nam columnam accepi pro vnitate, anguem pro binario, triangulum pro ternario, quatrangulum pro quaterna¬ rio, pentangulum pro quinario, exangu¬ ium pro fenario , rolam geometricam pro feptetiario, corpus cubum pro odonario, circulum pro nouenario, crucem pro dena¬ rio, dimidium Iunx pro centenario, M ma- iufculum pto millenario, &: cum eifdem fi¬ guris defignantur peteras numerorum fra- diones. REMINISCENTIAE. j? liones , coinpofuiones . Sequens fche- na hxc omnia indicabit ab.oftaua figura icipiendo J Geometrica per liheam figu- aui in medio figura , Afiroijomica per ^heram , & Muficalia pernotas muficales i figura depi&as /Si artis feftator in huiul- hodi} figurationibus fe exercuerit, acfigu- atori^m recitationibus experimento com- eriet quantx fit vtiiitatis ars: haud enim ine frequenti exercitio acquiri poteft artis erfedtio. i m 1 ikw m i l \ L v J 'i iz/ (■ i f / - i \ *a vi a,4, \ ' %r p r~r" 3~- i : : ■■ \ j v \ Av * MJ-i+Wtu w SCI D E ART E mm io REMINISCENTIAE. 34 rDE FIGVRATIONIBFS Motum , qua ad fu.bFianUa.rn ma¬ terialem pertinent ad acciden¬ tiam. MATE RI ALE S fubftantias infra ctieiG confpicimus,ac pau¬ lo fupra illas enumerauimus * qua potuimus breuitate in cde- ftibus elementis , atque dementatis rebus» quorum omnium facillima eft apud ima¬ gines locorum artis fignificatio. Quo enim subAiti* materialiora funt entia eo facilioribus figu- rationibus exponuntur, quorum aliqua tan cidcmia, tum pro addifcentis exemplo ponemus . ^Un°tlfrsu* Coelum, & totus orbis, perpilam magnam, in manu imaginis artis deflgnatur . Circuli edorum per materiales circulos, motus ca¬ lorum per rotas mobiles , &: lydera per eo¬ rum figuras materialiter fidas : quod &: dif¬ ficile non erit, nam &c in mercatorum , atqv artificum* officinis* codcftium fyderum fi¬ guras aliquando videre contingit , ex quo- tum ydea facillima eit eorum in mente fign E 2 ratio. n •«/ d i- a ii 'i: E " ratio . Item elementa omnia, & mineralia, ff'8 ]|pt^ anin lalia gua^e ,,11011 aliter figurari debent,, quam in propria natura confidunt . Ditlicultas autem portet die apud aliquos c-rca fignift canones aqeiden tiurn, nam quasdam accidentia corporalia fimt, quaedam vero ipiritualia , crifrpbfalia quidem vi xgritudo , albedo , nigredo , &c j^iiirM^fpiritualiaivtiiitSnHojCQgtotio, (%* pie tis virtu tes moraleSy& theologales,#c0 quorum omnium figuratio fit perdubie&n cfiir talia accidentia mhaerent, vt segritudo? figuratur per hom ineiii aegrum , albedo per nmemy nigredo per Aer/opem , cogitatio per rei igiofum contemplantem , Sapientia per doctorem aliquem ex nobis notis-, For¬ titudinem per amicum frangentem colum fiany Frudetiam per ierpentem,&: fpecuiu* Temperantiam per vas temperati vini , vt etiam Locorum multip ii. catio in «un*bu». ; DE ARTE REMINISCENTIAE, etiam ea cerdones y&c cetarij vtantur , quas di&a tat fuffidamt : nam quas fubticentur, oretemus enucleanda decreui, &c eo maxi¬ me, quod quas ad artis perfectionem necet lana tat, per prasdi&a completiffime decla rata confiftunt. .5’ • . ■ m 1 1 i>".' 7?-Ct5- 9 V9VNome compiuto: Girolamo Marafioti. Marafioti. Keywords: implicatura. Refs.: Luigi Speranza, “Grice e Marafioti” – Marafioti.