GRICE E RAVELLI

 

Luigi Speranza – GRICE ITALO!; ossia, Grice e Ravelli: la memoria, la ragione conversazionale, la memoria, e l’implicatura conversazionale – la scuola di Milano -- filosofia lombarda -- filosofia italiana – Luigi Speranza, pel Gruppo di Gioco di H. P. Grice, The Swimming-Pool Library, Villa Speranza (Milano). Filosofo italiano.  Milano. Lombardia. Abstract. H. P. Grice: “When I wrote my ‘Personal identity’ relying on memory, on Locke and Reid on memory, I had no memory that the Italians had superseded Locke so long ago!” Keywords: memoria, memory, personal identity, the location of memory – I am not hearing a noise – someone is not hearing a noise, something is not hearing a noise – H. P. Grice: “Can I have evidence that someone – say, a canary – is NOT hearing a noise, if the cat is NEXT to him and he never noticed?!” -- HACTENVS ab EIVS PRIMO AVTORE, HVIVSCE iecundo qmde m mcognitd, ita obfcureliudio tradita, vtiegerehedum ffi lN.lN INCLYTA Academia HeidelbergenfiltaKcs &Gallic liflguaeinforniatorcm. TRANCOFViri Hoffmanni, fum titfc bus Ioann TheodoncidcBry, i»»#>f.DC. XKl/o LLC. AMPLISSJMIS VIrisquecIari(fimis, Dominis Profcflbribus, ac Heidelbergenfis Aeademia: Mc- i coenatibus &Patronis fuisobferuaa- di/fimis, Vrn admeperuene- rit arsmemoru arttficialisperltalum Mthi tradita^uitantum ei tnbuk, vt quodmagnt mu- neris loco mthiofferret, hac ipfaarte mhilpotius aut an- Uquius haberet( cmufrcifi* dem mihi alti cmoque Ittera^ 2 rum Epistola. rum ftudtofifecerunt,quili- belli huius c&pia fibi fatta, ed maximee refitafore iudica- runt.) conicfluraaffqutpo- tuifitentiani baric fitn publicum prodirei, iuueniuti, iri cuius tnjlituiione iotius rei- publics. cardineverfaripru- dentes (emper fenfirunt singulart munufeulu offerre fed vt aliqua expartegratterganjos antmi ftgnumextaretycjua fi- ducia fretns vos idipjumfe* rena fronte accepturosnuU Ihs debito: Deum rogans, vt vos omncs et ftngulos diu 4 3 (ojjn* £ Ep I S T* DeDIC«. fofbites^ tncolumescanfer- uet> quo @f meafotiHSfy hu- tus Academufalus ac pra- Jperitas humerunec iniuria macremfapi- entiaea philofophis appellatajquo nomineetiam Themiftocles, muIciquealiiobinfigne memorias acumen commcndati leguntur. Ecfi aucemnacuravnicuiqueiat virium ad hoc conceflerit, tamcnnonoh- ftat, quominusartequadam nature^ iaftin&us augeri, et ad rnaiore perfectionem reduci poffit, ad quam artemcum proximc viam fternere prejens libellus videatur,vifum f uit eum publici iuris facere tuoque iudicio ac ccnfurae, candide lc&or, fubiicere-, in quo fi nve operaepre- cium fcciiTe iudicaueris,er i t de quo mihi gratulcr,ac ad eius generis alia aliorum commodo,fi res ita tuleritj inlucem emittendamedc- uin&um agnofcam, Valc. Vicunqs artem aliquam cupit addiicere,debcc adferre amorem et de- fiderium,finequibusin nullo ftudio proficitur, Ncmo quoque debetoffendi exilitate fundamentorum huius artis.NamTheo- logia, lurisprudentia, Medicina et septem artes liberales, aliarqj /cien- t;$ omncs,viginti fex literis confcruantur et ad pofteritate tranfmit- tuntur, nihil aurem fimplicius illij yiginti fex figurarum aJphabetica- rumnotisXonfiderandum quoq;, Japides in terra inueniri, arbores cx ipfaexfnrpere, fed tamenexiisni- hilpoiTe effici, nifi arte accedente certiffimumeft, cx quibufdaenim fitcalx, mftrumentis alijcoaptan- A 5 tur ro tur ad ftcuauram, hx fedione pr«- parantur ad ftruendu focunx idem dc Musicae fundamentis eft, m quibus trcs fignantur claues, fitfex no- %x > in his fundamentum confiftit acus tam excelientis. Idemquoque 4e alus fentiendunh Si igicut oipniufcicnciarum, et rerum etiam 'naruraimm parua cognofcarareffe fundamenta, nemo mirari debet fauius actiseciam talia effcqua? funt quacuor, locus,imago,ordo, loco- yumacimaginumpraxis, fiueipfum exercitium. Eftautemiocusimagi- pum fedes, feu receptaculum, in quo imago vna vel plures poffunt ollocari. Vtimur autem in hac arcedomibus in quibus oblecuanturcubicu la &in nsparietes hocordine: lnstantes apponimus tecgumoftio& qui a finiitra manu eft, eric primus, quemalij ordine fequuntur, men- fam feu pauimentum ponimus pro ouiato paricce, et in vnoquoque pariete vna licera M vtinfra, NB. prxcedendum figurarum ordoin- uertipoteft&debet,vbi quiseisv- titur inconcionibus, & argumentationibus applicandis, vel aliis themahabentibus. Quodquidem thema inmedio collocatur &tum procedendumeft hoc ordine, De reliquis figuris idem efto : qua: figu- rx ita funt diuerfificata: vt quis gradatim poflit proficere, et Mis vti pro variis occurrentiis, Imago eft figura cuiufcunqu%rei. Imagines rerum fub afpe^um cadentium valde faciles funf, earum vero, qu^ noa n Ars Memom^ non cadunc fub afpeftiim, vidcntur quidem difficiiiores, induftriata- men humana modum inuenit, quo omn umrerumimagines inprom- tuhabeantur. Qu >\xm mulcasfo- lcnt dareregulas ad imagines inucniendas, fed nos generalcm vnicam tantum dabimus, qua modis aliis nonindigentes,paratasfineftudio, &labprefempcrhabeamus: vcfuo locodicctur» Hqc au tem diuiditur in propria, quae refcrt illam vnicam tancum rem,cuius eft imago, vcfiponatur imagoChr.fti vt reprcjencet ipfum metChnftum, sed fi vtar jmaginc Chrifti, vt legam vir vel homo, est impropria &c. Dialecticus hoc ita cxprimic paucis: Quando imago indiuidui ponitur pro ipfo indiui- duocftpropria, fi vero pro fpeciei vel generis repra?fentationc, aut fu- pcrioris ponacur, crit impropria. Adducitur hxc diuifio vt declare- turliccrc intcrdum vti imaginibus impropriis,quiaA ffit iutitadcxcitandam memoria vt exemplis declarabitur, Altcrad.u (ioneimago tftpcrfeaa, vt rcrumimpcifcaajcdua den- fevc 14 Aks lAtU6*tM* fevt omnesviciinundent, necfic- cis pedibus tranfire liceat, iam per-fe et aeft: foloritur, imperfe&a, (ed inaximafiguracolore rubrovel viridi, nunc perfe&a eft, atq-, ita nunquam haerebimus, quin hoc!quod petimus confequamur Tertiaparseftordo, dcquople- raquc di&a funt, fed duo tantum rcftant adiicienda, vidclicet decorum in eo observandum Si quis enim velit Chriftum in cru- cependentemita repraefentare, vt mater fupradcxtrampedibuscon- fiftat, San&us Ioannes lupra sinistram, Maria vero Magdalena fu- pra caput, valde a decoro deflexerimus: fed oportet fic facerevtvfus et decorum postulant* ltem, fit fupplicatio > non erit episcopus qui crucem fequatur, fcd pueri fymphoniaci, iuniores facerdo- tcs, deinde feniores, canohici, t£ridem fequitur Episcopus. Itemda Rege intrantc ciuitatem cogican- dum. b Quarta eft praxis fiue exerci- tium, de quo poftquintam pr*le- tfionem abfolutam, qu*dam ne- cdiaria dicemus : oclaua vero lc- jftione Jatum mare praxi s nauiea- bimus, declarantesquomodo Gramatic*, Rhetoric*, Dialcftic^re- Iiquifque artibusliberalibus appli- J«ur,Thcologi*,Iurisprudciiti f Medicinx,quomodoaduocati,c6-. uiianj, pr*fides,Legariad prtncn pes, et cuiufque fun&ionis homi- nes, eadem vti poffinr* Nunc vc- ro manum operi admouentes in- cipiamus aliquid ad praxin reduce- re, a minimis paulatim ad maiora progredientes. Regula vocabulorum intelle&o* rum harc eft, (nam non intelle&a in quartam reiicimuslecl:ionem, tunc exprofeffo de iis aduri) dequibus ii iam traftare vcllcmus, nihil pr*ter ieiunam tna&acionem au- dire- Ars ditetis.idcoconf«lti U sv,dctut..$ ernims. Vobis monfttate modum edendifpcciminis, quod nemof.nc Siniculoattispotcft,ct.amf.v. er.concinuisannis ia utplunbu S memotiamcxetc Uiflct. Vocabulaita^intcUcaamcmo-, ia tctinentut, imagimbus eotum inlocispof.tis, atctibutamfign.ah. quaaamnc. quscxvctcnautno- Sofumctutteftamcnto: Ex hifto. Sfactisvclptofanis cxtabuhs «oetatum, velcx v.cacommum.h Uton.h. lcxiftisd.cuttat.l.ccc fingcte ad vohincacem noftram. tfullum auccm pocctit dic. vocabulum. cuinon ftatim poffimus et- fineerca&ioncm. Platoquodam tempote docens dcldcis intstahosauditotcshabuit Atiftotclcm adolefccntcm ad- ioc nori ca opinionc doftnns, quapoftcafuit et DiogcncmCy- ^cumicumqucfubtilitctdcmcn- Scc U cyWc loq«ct«ur, S jf heutermentemaflecutus cft, Ari- ftoteles clamfecumridebat: Dio- genes exclamauit diccns : Men- iamquide &c cyathum vidco,men- fcitatem et cyathitatem non videoS Refpondit Plato, nonmiror;ocu- los enim quibus menfam et cya- thum vidt as habes; mcntem qua menfeitatem et cyathitatem vi- dias, nonhabes; haxmolocoEra- fmus in apophthegmatibus:ex qui- bus conftatPlatonernaliquarrico- gnitiottem artis habuifle, multo 1 tamcn clarius id patet ex diaiogo in quo introducit Hyppiam tan- quam de magno bono gloriantem, quod 50. vocabula fcmel audita, quolibet ordine repctere poflet. Hocautcm nerao mortalium (au- da&erdico) fine fubfidio artis po- teft; colligitur ergo aliqua fuiflc illum adiutum arte* Idipfum au- ditores noftri aflequuhtur ex pri- ma le&ione, eodem, quo incepe- runt audire, die; &fivna,duabus B ttih iS tribus, aut quatuor feptimanis, pcf lernihoram bis quotidie quis velic ex hac fe exercere regula, ioo. 200. ^oo*aut plura repetere poterit* Contiderandumpr$tereahiceft, artem tam cfle natura? congruentem, vtnuUusfithominum,quin illa rudi modo, licet nihil vnquam . audierit, vtatur. Si quis enim velic cogitare, vbi natus fum l in qua vrbe, vico, domo, cubiculo:nonnefta- tim ad locum confugiec ? Si vero quo patre,macre, qui fratres, foro- res,(erui, ancilla? ? nonne ad imagi- nes confngiet? &c. fieri enimnon poteft, vt alicuius reirecordemur, ne minimae quidem, nifi auxilio lo- ci aut imaginis. Quemadmodurft enim D t vs principia omniii scientiarum et artium infudit homini- bus, quibusfivtivelimus, et inali- quo nos debito modo excrcercex- cellemusjfic&inhacfitarte. Aliquandoaliquis indocTus,agric#la, enthymenaa vel lyllogiimum con-£cit m ojiiii ficit, folonaturzdu&u, fiillearti DialedicaEropcradcdinct noneex- celluiiTetihca^ideiudiciudec^te» risartibus liberalibus et mechanicis Patet igitur hancartem memo na conuehifrecuipfanatura,quarri perficit, ideoqj mirtime ncgligen- dam.Sed longms a propofito denV ximus, ad fpecimen redcamus. Quamuis enim regula fit clareex- pofita, tamen nifi exemplisdecla- i ctur,arbitror non fatis eam a vobis poflecomprchendi. Exemplavero hic poncnda non putarcm, mfi ani rnusmihief Tetartisamatores iuua- du Diximus fupra vtcndum efle cu - biculisCinprinGipio)& applicanda vocabulaintelle&a, vt eo facilius, et maiori affcftione, tyrones apprehendere artcmqueguftarepoffint. fcmngat igitur fibi aliquis cubicu- lumcuiusparietes quinq; habeant Jocainpnmafigura (licet etiam v- naquaq; aliarurh vti poffet,fcd hci- Iitatis gratia hac cohtenci crirhus) B 2, quz funt quinque,| et in fingulo pa- rietetotapponendo 25«erunt,qui- buspoteruntapplicarii^. vocabu- la diuerfa non voce, fed mente, vtlinteum, culter, calceus,hber, templum|pileus, sapientia, meretrix, panis, tecl:um |campana,virgo, bos,futor,diligens| fluuius, cuftos, caro,bombarda,ftabulum| cande- la,feneftra,fponda,auis, inimicus| En habetis excmplum, iam exer- ceatis vosin hac prima lectione vt poftmodum ad alia pergamus SEntentia fiue textus continuus memori^commendaturacrcti- netur,principalium vocabulorum imaginibus in locispofitis, minus principalibus ita eft accommodan- da memoria naturalis, vt adiuta imaginibus principalium, etia minus principalia repetat.ad quod re- «ftius faciendum oportet quatuof diligenter confiderare. u prxci- puam R s Memori^e, licfl I puam imaginem tocius fencenciar, nec refert an ilJa reuera prsecipua iic,annon> modo quiseamprotali iudicec. 2. diligencer aduertendum adprimam cuiufq; fenceci di6cio- nem, nam fi redeun tes ad locum a- ciementis velprecipuaimaginem videamus, vel primamcuiuiqjfententi diclionem, facile memoria naturaHs reliqua fuggerit,perinde atqi in fcholis pueri, fi noexafte re- neac penfum leftionis.quod tamen aliquotieslegerunt; fi cuiufqjvcr- fus primum vocabulum,reliquis te- &is,liceret videre, facile ornnia recitarent, ita quoquehicfierifoJec iCauendumeftne fynonvmu pro fynonymo fubfticuacur,nam hic fa- cilis folece/Te lapfus: fi dico mulier, enfis.complccUon cibi dicendum, roemina, gladius, repleci, &c. Curandum prascerea vc fingul* didio- neseodemrepccancur ordme, quo vel leclra- vel didaca?fuerunc. Sedcurnos vrges (aliquisinrer- B 3 rogabi OnciynonymUjp fynonymo fubfticuacur, vel ne ahquando ordo nonnihil inuercacutf quorum alce- ruvel vcrunq; fi mihipermiccacur, ordo cric melior et elegancior: illi enim qui primum fencencias pro- tulerunc no cam de propriecace vocum &collocatione, qua de fcnfu expeditofueruntfoliciti. Refpon- deoduabus decaufis idvrgeri, pri- ma, vt declaretur per artem id fieri poffe:fecunda, magnam affert di- centi autoritatem, fi auditores do- mum reuerfi (ententias iifdem o- mnino verbis eodemque ordincin citatis au&orum bbris inuenianc: fi enimter, quatcr, autfaepiusidde- prchenderint,eolliget orpnesfem- pcr fentencias ica ab illo in medium produci. Sed aliquis rogabic forfan mo- dum, quo duq (uperiora conlequi quispoffic. Refpondeo,forcimen- tis applicacione ad fingula vocabu- la, & adcollQcacione:&exercicatio- nci 2S ne, quibus folis illud aftequemur, ita vt nos ipfos admiremur* Pranereaab orficio quodinora- tionehabet,(i enim videamnsima- ginem nominis fubftannui m ac- cufatiuo vel ablatiuo politam, nec- efleeft alicundeclependerc* ficon- iun£tio,iam fuofimgiturofficio: in- terie6): io facile obfcruatur. In adverbiis opus eft maiorementis applicatione: &ha?comniafunr, qn^ deregulaomnium difficillima dicerefole musiquadicctficenuclea- tafit; exiftimo tamen ptax;m vobis videridifficilcm, nili exempiisva- riisilluftretur. Sit itaq; prima fententia ha?c. Princeps fine 1iteris, quasi nau is cftfineremigc, &volucnvfinepcn- nis:qua? fic eft applicanda: ponitur nauis in qua ftat princeps, cum virocuiustunica talaris plenaeftau- reislitcris, in vefte veroprincipis nulla eft, et fi c ex oppofito legarn primam partem : deinde confide- B 4 randa 14 Ans Memorijs. jranda nauis.in iifq> locis in quibus; remiges federe foient, nemo appa- ret.ac fertur tardo ac obliquocur- fu, quod confidero non fine caufa fieri, cum alioqui re&o et celeriore procedere deberet, &: fic legam fe - cundampartem: ex clauoin malo pendebit grus vel anfer depluma- tus: ac indevltimam partemcolli- go,& fic fcntentiam» 61. literis ocu- lis exterioribus cxhibitam fextan- tum imaginum adminiculo, acic mentis iegam : atque hoc exemplo fufficiat, cu quilibet ad placitu fex- centa fibi exemplainuenirepomr, Quemadmodum ambu4antium in fole vmbra corpus feqUitu r, fic in hac regula imagines comitanturres ipfas. Deinde nonopus eft,vos obligare adipfamet verba, qusE duo magnam afFerunt facilita- te:regula vero hxc eft:res memorie. jommendantur, cum fummatim ipfq«f i$ jpforu negotoriuordoin lociscoj- locatur, In hac tria nobis insinuantur [HOLDCROFT ON GRICEO ON IMPLICATURE AND INSINUATION, to mean, to suggest, to imply] ; primum, omniaquaxunq; vo- lumus applicarc,redigcndacfre in epitomen, non enim cam longela- teque ficuci a concion -itoribus, vel declamacoribus ornandi; captan- da?quebeneuolenti£gracia, propo* nuncur,nobis excipienda func; fed faciseric, fiipfas cancumres necef- farias, feu nudas appliccmus ; ac cum poftea opus eric, ex nobis ipfis ornabimusapplicando, Secundu. epicome llla eric cam magna,vc vno loco comprehendi non potfic, nam fingamus biblia incpicomenreda- 6ta,camen erunc libri Genefis, Ex- odus, Leuicicus, Numeri, Deucero nomiom &c.&infinguliseruncca- pica, fed vnumquodq; capuc, quod quinquaginca auc centum lineas feu verfus concinebic, nunc cantumfex, o&o vcl decem contine- bir; et tamen tam paucis verbis, o- mnia erunc comprehenfa, qua? toro B s bibliorum corpore. tdemindiciurn deciteris* Neeeflarioitaq; diuifio inpartesmaiores et minores fein- gerit,& qui ex praecedentib. ftudiis affert promptitudine redigendi ali- quid in cpitomen et diierte diuide- di in partes maiores 6c minores, ille valdeidoneus eftad hancregulam in praxim reducendatrnqui vero id nondum funt adepti, vt icholaftici primae et fecundx claffis &c. de- bentfeexercere vt promptitudine VtriusqjConfequantur.Diicretaaut diuifio in eo confiftit, vt quae coniugenda funt non feparencur: qu* ve- yofeparanda funcnoconiugancur. Tertium accipiende, funt imagines minorumpartiu&: mlocis ponen- dar. Quartumadiungimus,videli- cet repetici one,de qua fupra locuti fumus et poftea bis terve eiufdem faciemus mencionem. Pofluntautcmin comprobatio- nem rcgute fumi exempla 4. ex ve» terijtotidemcxaouo Tefta* exhiftehis Ars Memohi^ zj ftoriis,itemfacris&cx fabulispoc- tarum,& ex vita communi ; dcindc proponercexempladuodecim,ni- hil mter fc coha?rentia et ignota, vc oftendatur reg ula a?que cpm mod&:c* da,de,di J Interponitur vocalis duab. con- {bab, bac, bad*j beb, bec,bed >&c* cob, coc, cod 4. Vocalis poftponitur duab.con- fonantibus,vtbra,bre&c.5. Dua- bus vei tribus confonantibus fub- iun« J| iungitur vocalis, aut diphtongus. alysduabus\eltribus confonanti- bus fequennbus; vtplcbs, ftirps, ftre.dts.deftprirlij.inlingua Germanica fupcriorc et inferiore. Sed hu.ufmodimonftrofefuntfyllaba' et m rarovm. Exomn.bus itaque lyllab.sre l icienda;funtinufitat a et remanebunt,ooo. a ut je oo. ttun ex D.ft.onario quzrcnda nomina fubftant.ua, ab iis iyllabis incipicn- t.a, et tam familiar.a reddenda.atq. nunc funt liter*alphabeti, accum v/uspoftulabit(fiplacethicmodus) vtemur. proutdemonftratum eft. Quartus eft vtimago pti mx U terx ponatur m loco ; et pro duabus aut tr.busreftantibus,attribuatura£rio tah .nftrumento, quod in initio fui .llasexh.bcantivtfiexprimendum efict vocabulum oma imago prima: tund.tvelfran gI t ; ca pi turprima matula.coniungiti.rimagin.primc hterc et cfficit oma:Si vero ponatur Antonhis quimolam vcrtit, capi- tut mo a mola&coiungitur imag.m prim* hteta: Antonii,& fic habe- m us,amo,quodvetbumhcetfit.n- telleaum, tamendeelarationiser- «jopofitumeft, hicmodus tantutrt fetuit diai, unculis,duaruro> tt.utn autquatuo.t htetatum.Quintus ve- to roodus, meo iudicio, aliis omhi- bus prxferendus, vtmagmshtenS infieni colore fcribantur in loc.s vocabulanonintelleaa.&ment.s acie f edeuntcs pet fingulos locoS videamusaclegamus, quod non tantumnonintellcais.ledomn.b, non figut atis:vt funt voces quatuot pattiumindcclinabilium figut* Arithmetics acc potcft appl.can,ac inteidumetiam intelleais.vtcum nominaptoptia. viforum. fem.na- rum.cm.tatum &c. f et.nenda funt. Poffunt pre,teteahiomnes mod.ad libitnro mUceti.vt vna pars per pn- mum. alia per fecundum.tett.a. aue quatta.velalia pet qu.ntum, ptout CUlUS- m cuiufqueiudicio commodiffimum videbitur,efFerantur. Huic ledtioni adiungi folet, dc perfonarum collocatione &nume- risarithmeticis, quarfubferuientfc- quentibuslc&ionibus.Perfona: tri- bus modisexprimuntur, i. per pro- prium, hoccft, quando perfona a hobis vifa collocatur ex imagine nobis ex afpedu imprefla. ^fper imagine et hic Iatiflime patet.Nam fic Patriarch ?,Propherar,Chriftus, Apoftoli, omne/q; fanfti repra?fen- tantur, et omnesquinoftro(ecuIo viuunt,feiundianobis. Sicpluri- mos fanftos, Pontifices, Imperato- res, Reges, illuftriores homines poflumus cognofcere, infpe&is i- pforum imaginibus 3 &ex figno ipfis attributo. Sic Petrusclauem,Pau- lusgladium, lohannescaiicemha- bet,&c. 3. modovtimur, vtroque praxedenti dcftituti, videlicet per fimile : vtpote perfonam nunquam vidi,imagoeiusnonextat, confu- C gien- wsam giendum igitur ad fimile,vt fi vetim exprimere Clementem Papam, ponam hominem mihi notum, cui nomen eft Clemens, quod ex facic nota eolligo, cum ipfum indu&um concipio veftibuspontificiis atque itafaciesnomen,habitus dignitatemrepraefentat, ldem de caeteris eft ludiciutmMalim ego hxc ctiam per quintum modu vocabulorum nonintelte&orumcxprimere. Nu- menarithmeticipereundem quo- quepoiTuntexpnmi: fedfi quisha- bere malit non ipfasmet figuras a- rithmeticas,fed quod cas reprefen- tare poffit, ita eft accipiendum vt pro i. candelam, vel vlnam pona- mus: pro z. anferem, cygnum fe- dentem: pro 3. anguillam tortam vel (erpentem, aut triangularem: pro 4. figuram quadrangulare vel pileum facerdotakm: pro . ma- num: pro^. ftellam: 7. normam murarij,feulignarij: pro 8.calicem, horologium arenarium, perfpicil- lum: rffl 2 Aks Me Jum: pro^.cornuvenatoriumrpro io mctamiaculantium,annuJu mj vcl fcrpentcm mordehte catidam, efteremus. Exhisdecem fimplici- busomnescomponuntunperinde ac ih notis arithmeticis fieri viJe mus. QVando nobis ipfis habendae- ntconcio.vei oratio : duo iici- musefle: Pnmo pra-fupponimus, pnmamillam cfie fcripcam vcl im- preflam, aut faltcm animoconcc- ptam. Secundo nos haberc locos paratosadillam collocandam, his auobus przfuppofitis, prima crit tegula, vt ipfarii a principio ad fi- hem tarde et attente legamus: v C rereconfideremus qnid fit materic intotaconcione : lecundaerit, v C dtuidaturin partes maiores. Thc- rna,primamath6matcpartem, fL cundam et (quod raro fit) tertiam. I hema m medio ptimi parietis; prima pars in mcdio fecudi, fecutv» dainmedio tertij, terti* in medio tertij cfollocabitur. Subdiuidentur maiores partes in minores, prout materia le patitur fecari. Tertia imaginespartium minorum, quae femper adfunt, erunt collocanda; in circumftantibus quatuor locis, quifin6fufficiant,interpofitisqua- tuor aliis, fecundam locorum figu- ram habebimus, eaque variabitur tribus modis. Tertia pars continet per diuifionem vigintiquinquelocos in vno parietc, qui fufficiunt long flimx concioni collocandae: I In medio collocabitur ipfum the- ma&quzcunq; de thematehabe- ' bimus in viginti circumftantibus locis ponemus: item iniecundofc tertio, ac (fi fuerit) quarto pariete fiucetiam quinto, qusecunquede vnaquaque parte erunt difponen- da,probeneplacito euiufqj.quem- admodum exemplo latius ad ocu- lumdemonftrabitur. Et eftvaIdefacilisIabor,cumno- frshabendaeft: nam fi nonfufficic femellegifle,biscervc, percempo- ns inccrualla legam, manc,meridie et vefperi. fi collocacio imaginum non tam celericer procedir, diucius immorabor,non opus eft feftinaco. Sed plus difficulcacis fubefle vide- tur, cum alcerius concionem cupi- musexcipere, nefcimuscnimquid didurus fic, tum vnum cancum efle fingimusvidelicec, nos habere lo- cosvaldebeneformacos, vtdeiis cumnon debeamus efle folicici, fi poft inuocacam S.Spiricus graciam dicic chema,fuo loco ponecur,fi fta- tim, antequam ad explicationem eiusprogrediatur, diuidat induas vel tres partcs, ill* fuis quoq, locis difponentur,fi non diuidit,fed the- ma profequitur, omnia compendiofeperimagines excipiemus.per regulam rorum. Abfoluto thematc diuidit>prima pars fuo loco ponen- da, &itemfecunda, rcditadexplicationem primae parcis ia viginti v jecis excipientur,prout di&um eft> Excmpli gratia. Tempus eft nos jamdefomnofurgere, Kom.Jj. fta- timcoliocabitur homo tenens de/ xtra manu horologium arenarium, finiftra falcem . et alaria habet vel ad pedcs, veladhumerps, iamha- bcs4imidiumthema, in vnaparte. cft leftica et altera ex oppofito, ex quibus morc quotidiano profiliunt c}uo (efe vcftientes, in altera parte duo homines qui ha£t,enus male vi- xerunt, emendantvitam, virtutes excrccnt, et femper intemplore- t>us diuinis interesse videntut » iarri altera pars expreiTa. eft* Si dicat triplex in facris literis innuittir fqm- pus, corporis, pcccati & mortis, hoc autem thema de fecundo genere iptelligitur : pona in vna parte dor- mjentes, in alia peccantes, in alia Joculos.quibus csidauera imponun- ^un&fic vlterius progrediar,donec primam pattem> fecundarn, £ foi- fan tertiam eciam abfoluerim, in quibus cota eoncio vel oracio versatur. Scd qu#ret hic quifpiam, quomodo fieri poceft.vc canra celericace excipiamus acqueillc Joqui- tur,etiamfi dedita opera velit verba celerrimeproferre, Quacuor id adminiculis futuru est. Primum, oportetconfiderare hanc artem excipiendi per imagi- nesefle compendiofifiimam, itavc quodconcionator/oo.ita vtmulto cclerius excipiam,quamille loquatur, etiamficoneturmaximeverba mira celeritate profundere. Nam ii exemplum memorabile, vel hifto- riam mihi cognitam incipit propo- nere,antequamioij.aut ^o.proru- lit dictiones, ego paucis imaginib* ex primo, et expedo quando ali- qmd iubiunget, mihi non notum, aut illud etiam efFeram : quod ali- quoties in vna concione, vel oratione, fieripoflet: cxempli gratia, Incipit dicere inter alia, vt autem luculento monftrernus exemplo, hominibus ecclefiafticis magnum deferendum honorem eciarn a viris lummis, Rcx quidafuo nosdocuic exemplo.qui obuiamhabensduos monachos 5 ha?c tantum protulit, e- gopono Regemhonorantemmo- nachos, fratremr«prehendentem, tubicinem antea?des fratrisexcur- rere ad regem et cum illo loqui pal- lidovultw, membrisque trementi- bus, deindeabire, abfolui, ille vix 20. cxpreflit di&iones et ego totum exemplumnotaui&c. Sed quid faciendum, illo mihi C $ nota diccntc > inftituenda ne erit a- liqua repetitio di6torum,id aliqui xnihi fuadere voluerunt, icd mahm attente et patienter audirc, licct fat jnihicognita. Namfi inftitueretur repetitio, forte atitequam illaeflet abfoluta.cocionator aliuddiccret, atque ita illam abrumpere cogerer: quodconrufioniscaufaeffe poflet* Quartum eft ipla cxcrcitatio, vt poftqua hxc itapercepta, incipia- rous concionem fimplicem . ac non nimis copiofamapplicare, omiflis in principio citationibus, doncc confequuti fimus concionem fatis fceliciter exprimere, fine citationi- bus:deinde ide tentabimus et quin- que tantum eitaxiones excellentio- res locabimus, quo comparato 8. retincbimus : quod fatis eft. Nam fi ex vnaquaque concione quinq; aut o&o ietincrenturcitationes, anno abfoluto vnoduoUaut tribus principia vtriusque Teftamcnti mc- m item fi mi- nordonec inter argumentumpro- feratur actum ilJa fuis quoquelocis difponetur ; vt modo di&um efi Quod fi fit indu£tio,tum tres enun- tia tiones ponentur, et tertiae adde- tur fignum, quod fignificat, et fi c de casterisj& in quarto ponetur co- clufio 48 Ars MemorijE* clufio: namcumpomntpluraeiTe membraininduftionc, longumef- fet omnia collocare» vt dmnis homo est mostalis, omnis bestia est mortalis et cetera, ergo omnc animal est mortale, Ex his facilc colligituri quomodoSorite», Dilcmroa,vcl a r li$ argumcntandi formae fint dif po- nendje. Restat, vt rormam nunc aliquam praxis, iuxta promiftum, oftenda^ mus,nihil n. obftat quin iam nos in haftenus diftis cxerccrc incipia- inusin fequenti le&ione. Romifunus leftione prima, latius fextadehis traftaturos, fic jgiturnuncaccipite: quinquc for- mis fupra didis fextam addipolle, vt duftis /i. lineis reftis totidemque transuerfis in vnopariete fmtccn- tum loca et in toto cubicuio 500. hocmodo qux p 49 I 1 3 4 5 6 7 8 \r 10 T T A 1 T 1 t ii J 5 16 '7 18 19 20 1 I zz 2 5 26"*7 28 19 30 1 T 3 2 u E 35 3 plus illc quidem proficiet, fed rriaior rcquiritur ctiamlabor&diligentia,& deiftis diftindiuis haftenus nihil dixeramus. qux (uam fecum fueruntvti- litatem. Nam aliudagentes,vtilia memoriff retinenda commenda-tera- rum humaniorum,aiterum Theo- logiz.tertium lurifprudenti^ qua*- tumMedicin$,quintumI^iuil hp- me fextum hiftoriarura facrarum, ftptimum hiftoriarum piraphanarum,oaauurn EKcni^a, fiempra- bihurn Ars Memori^, h bilium facrorum, nonum propha- norum, dccimum comicorum, vn- decimum controuerfiarum, duo- dccimumcafuum coQfcicpqx &cc. acper fubdiuifionem per domos, cubicula, parietes de qxia odaua leclioneinfpecielatius. JT\E collocationclibrorum et citatione au&orum dediclatio- ne& celeri fcnptione nunc agendum eft nobis. Quod ad primum attinet,cumcoliocandinobis func libri, neccflceftimagineseoruha- bereparatas, vt autem rediushoc fucccdat,qu^dam(untobferuada, /♦ kribendiomnes libri quos iudi- camusnobisexprimendos, 2.quer primus Regum, Saul primus rcx ifraelitaru tenet manulibrum. fecundum Dauid tcnet, tertium manu tenet Salomon y quartum lc- hu, LibcrprimusEfdrx,tenethic librum, in cuius rrontenotaprimt numeriarithmetici. Secundus,ide tenetlibrum cum nota numen, idcm iudicium dc 3, et * Tofeias cun^ cufti angclo, luditha cum Holofc&- no, Heftera cum Afluero, Ionas in ore Balena?, Ezechias cum ferra,lc- remiasinlacu, Danielinfpelunca leonu, &c t Matthscus cum angelo» Lucas cum boue, Marcus cum Ico- nciohannescumaquila exprimi- tur, et fi idem diuerios fcripfit li- bros.diftinguendiiunt aliquomo- dp. Marcus fcripfit Euangelium, poniturcum Chrifto:ScripfitA6ra Apoftolorum, pro quibuscum A- poftolis collocabttur. loannes fcri- pfit Euangclium, proquo expri- mendo, poneturin iuggeftovncie denuntiari folet: Idem icnpfit Epi- ftolas, hoccxprimcturfimcnf^affi- dcns scribat: Apocalypiim,pro qua cxprimenda ftabit oculis in ccelum defixis, tanquam res nouas&admi- rabiles videns. idem, vel ilmile iul- dicium eft de reliquis* Iuftinianus* pro primolibro inftitutionum, ftabit luftinianus te- nensparuulibellum manu, in quo D $ «dc crit nota arithmetica primum ex- primensnumerum,profecundo protertio i. proquarto 4. ldemfi roagnum teneat librum, in quo ut figuraprimum, fccundum, &e.ad 50. v(queexprimens,legam libro Digeft. Si Cod. addita n- gura.legam luftinianusCodicislib. j^.i.&c. Sic Nouel. et Virgilius libroi£neidis,ur^ &c. ftabitVir- giU cum^neatenenslibrum, in- fcripto numero arithmetico, Vir- gil.lib. Buc«licorum, ftabit Virg.te- nensmanulibrum,incuiusfuperfi- «icmultapecora.Virg.libro Georgicorumin fuperficic erunt imagines multorum laborantium terram, &c. OVIDIO (vedasi) libro triftium,Ouidius librum habet m manu vultu admo- dum trifti: De ponto,cum iibro fta- bit in ponte, metamorphofis, in fu- perficie libri. Daphne mutabitur in laurum Adeon in ceruuro, et fic de cacteris. Nemovnquam fuit auditorum,quihicaliquaminuenit difficultatem,qu#maiorvideturinci- tationc, quam vulgo quotationem voce barbaraappellant,qu£varia- tur pro diuerntate profeflionurru Theologus dicit:Qua:ft.Rcip.arti- Culo,membro,parte,&c\ iuriscon- fuitus, inft. Dig.Cod. NoueL tit. leges paragrapho,&c. Medicus,Fen. trad.cap.aphor. fe£t &c. Philofo- phus, Tex.comment.reducituraM- tem omnis citatio ad tria capita, vi- delicetadIibrum,adnomelibri, et adiun&alibri, &nominilibri\Deli- bris exprimendis modo didum eft, cni illud adiungi pofle videtur, ipfos pofle cxprimi per imaginesli- brorum, quos poflidemusjquofquc inbibliothecahabcmus, ex adfpe- ftu vnum ab aliis /ecernentes: vtfi velimexprimere, luftus Lipfius li- bro?. polit.ponamimaginem Iufti Lipfij,^ dabo illj in manum meum librum,queinteraliosnoui, inqijo f olitica eius funt: Vult aliquis «ita- rchoc modo: AuguftJib. i.de ciuie, Dei, cap. $+ ponitur August. tenet manu librum,digiti duo cre&i indi • cant fecundo . retro cum in parietc eftciuitas, incuiusfupremitateeft turris> eftftatua Dei, alteramma- liumiuxtacaputhabet extenfis di- gitis, qu* reprefentat quinto,fi ma- ior fucrit quinario>vt libri,vel capi- tis numerus non poffit digitis quin- qucoftcndi, tum oportet vel ipfis notis arithmeticis maioribus, in fu- perficie libri pofitis,vel figuris ipfas repcaefcntantibus indicare : altcra manu tcnentes inftrumenta iuxta caput, fimplicia vel compofita, te- prxfcntantia quem volumus numerum Si autem idem audor Ix- pius citetur, vcl diucrforum libri et capita, vt a lurisconlultis fit, qui (c- mifaciem vel totam continuis di- ucrforum au&orum citationibus rcplcnt.tumvaldedifficiliscavidc- tur tra&atio : ncq; vllus dc artc mc- morix fcribens, mihi hacinparte fatisfacit. Et licet multos modos tradidc tintalijdehacartcagcntcs. tamca cgo poft longam reidifcuffioncm, exiftimo illas citationes maiufculis literis,aut%nisiuxtalocum cuiad- hibcnturfcribendas, acfortimen- tisapphcatione, frequcntiq; repe- titione, oculis extcrioribus ficimprimendas, vt dcinde a cfaarta ad fuum locum translata-, acicmcntis videanturacrepetatur. Quodmi- hivaldeprobatur,acad praxim re- duci non ita difficultcr vidctur, Quod fi id non placet via commu- Jii memoria: mandcntur, frcqucnti Jcaioncforti mcntis applicationc, &rcpetitionc. Nihil enim eft tam difhcilc, quin paulatim obtineri poffit. Nuncaddidrationcm admirabilem, omniumque nefcienrium captumcxccdcntcm, tranfeamus. Qua-cunq; altcri cupimusdi£rare, UU pnrnum ipfi exafte memoria fenercdebcmus, noncomunimo- do,fcdger rcgulas artjs, atqueitaa- pad,] pud nos constituamus vt primd fcribe^rimum, fecudofecundum, tertiotertium,quarto quartumpa- tietem.quinto menfam aflignemus velpauimentum.ac deinde ex fuis cuique locis acie mentis legentes di&emusvocabula, fententiasaut resfme epiftolas, quemadmodum exemplis racilime demonftrare li- ccbit. tn vocabulis tam certo pede firmiterque proceditur, vtfiquisi principio, medio, fine, re&o vel re- trogr ado iubeat ordine procedere, finehsfitationc&errorefuccedat. Intententiis et textu continuo eft maiordifficultas, fedquaedemort- ftratione vnius hor* ita fuperetur vt ante illam pret eritam duodeeint repetantur verbotenus eodcm or- dine. In epistolis et textu continuoi codemnoshoc modo dirigere de- bemus : diuidenda erit epiftola vel profa in partes maiores vnius lineqj fefqui,duarumveltrium: Deinde fingula; partes iuxta regulam iententiarum dirigend*, provnaqua- qucepiftola opu$ cftcubiculo-dif- pofitis igiturofto, dcccm. viginti, trigmta, quinquaginta, centum, (nam co artificium pcttingit) ex luiscuiq; locis et cubiculit diftabimus. Si vnaepiftola quindecim, aliaoftodecim, aliavigintihabeac patticuias.icdeuntespretcribimus Ulosfcribas, quiabfolucrunttin o- &o, dccem, vel duodccimnonita dimcilecft, fed quinquaginta, o. auaginta, vel centum diftafcma- gnamtequifitptxparatione.-vidc- Jicet quatuor, quinq;, ve I fex men- Iium. ln qua.quod nos maxime mo- leltat.eft- meminifle quidcuiqj vl- timodixctimus.- ptocuiusleuami- nemultafuerunta nobis excogitata, & ab aliis suggefta, quariam reii- cimus, vtpotc melioribus inuentis: icihcet, opot tet vbi tettia forma et invnoquoquenec plus nec mmus co locare, quam in fingulis vicibus volumusdi&arc. nunquamautcm dubi- fed etiarri /ooV epiftolarummateriam femel audi- tam ficartiapplicaturum, vtreuer- fus in Mu^um cas in ordinem ac debitam redigat formam, ex quo patctomniaafcretineripoflc,qu« coram irriperatore aut rege dicc- rentur: qUorumaliquaparsrionra- ro effluit,ndn fine iricommodo Im- peratoris, Regis,aut Reipub, qu* confideratamoucrcpoflunt, vta- liis omriibus prarferatun Vcl eft,qui 6,6 Ars^Memori*' 1 ftudiis diligcnfcct incumbit, peta > cultates, ofFcrc libellum fuppltcem principi Ecclefiaftico vel ciuib.dc • «detiumacmcntemindicat, pctit tecipi in mifnetum atamnorum. ne tepuliam patiatur.offett fpccimen, admittitut.admiratione et fpe con- reptade oblcquio et fetuit.o Rei- pob Chriftianxabillo pra:ftando, Tccipitutintet alumnos.continuat iudium, cutfum abfolu.t, acam cenatimaddiuctfaoffieia foticita- tur, faftus-neti 6bi tantum, ied ia- ihiIisbacutas,&ofnamet.tum. A- Tius iniecit mentionem, fe ^o. aot t? diftatut um: al-j fupra fidem efte iudicant, ceftantdepofitop.gnote, illeexanim. fententiafegefta,p.- gnus ioo.aut eotum aufett. Poftte- mo cupit quis admitationi eflc a- ; Uis,ac ^«ramnltonwn **«JJ2, 6j coetu i idoneo proponit animi gra na.fiftciat. Devs bonequantatnc adrmratio, qualis deeb opinib, q U3 } tama! Sedh* cn imisoperofa, et * communi praxi remota.cupitis fcP re modum in vfu quotidianopofi- tum, vcfcilicec, accepto Jiterarunl ™«culo, leftifq. ordine cpiftolis, ftatimd.6temus,. y . fic. lntelhgenti pauca. Facile efl: autern eum numeruro excogitare velab aliis accipcre : vocabula fcri- bentur ordine, deinde fcindentu.r forficulafipgula,, mifcebunturagi- tationeinpileo ycloUa, nc quxab qadem litera incipiunt coniungatv tur.deinde prout vnumquodque in inmanum veneritafcribeturfigno, Quod hoc modo fcripcum eft,a ne- minemortalium, imo nc qui. eab ommbus fimul huic rci operam n&- uantibus, naturaliterpoteftdctegi, etiamfi totam vitam infumerenc. Si veroquis velit conuenirc in inter- pretationefignoru cum aliis, tum vnus altcrius legeret fcripturam, fi vero hodie cum nouiiullis conue- nero, cras velim alio ordinecom- ponerefigna, iteru erunt tam igna- ri le&ura?,atque alij, variatio poteft multisfierimodis* Hos tres modos licet mifcere,vt vnumvelduoperprimum, deinde per (ccundum vel cercium,cum rur- (us per quemlibct trium ad Jubi- tumcuiufque. £ft autem obferuandum in fcri- ptioneceleri, nonomniavocabu- la effe ponenda, fed tantum necef- faria, ad rem nobis fuggerendam; ornatus gratia m publico loquentes, et capcanda? bencuolentia», E 4 pluribus quam opus eft, vtuntur, QVomodo fcptcm artibus libe- ralibus,grauionb. dilciplinis, Theologiae, lurifprudentiae, Medtcinae applicctur;quomodoProcu- ratores, Aduocati, C6filiani,Prxfi- des, Lcgatiad Principcs,& alii ea rn fuoquiiqueofficio vtipoflit, nunc eft dcclarandutru granmaticae, rhetoricae, et dialecticae omnium difficilime accommodaripoteft.A- rithmctica CiMuficaj. Geomecria:,^ Aftronomi^, facilius, quod h$ ido- neas habeantimagincs,quasinillis inucnire difficilimumeft. Capicn- daeftitaque Grammatica dilcrece compofna, in quonihilrcrum ne- ceflariarft defic,6c cui nihil etiam fit fuperflui, bono ordine et prarcepti- pnum vcritate infignis, diuidedo in quatuor partes, Rudimenta, Syn- taxim,profodiam,& annotationcs, Rudimenta ponentur inprimo la- tcrc: 7j tereprima? domus caftri iiteraruru humaniorum,fyntaxis in fecundo. Profodia in tertjo, Annotationes in quartolaterc. Inprimocubiculoa- liaque nonnulla, litera? earumquc diuifio, quidexipfisfiat,&o6to o- rationis partes vfque ad Nomen.In o&o fequcntibus cubicuhs omnia que. denomine habentur, In deci- mo cubiculo Pronomen,in oclo (e- qucntibus omniade verbp, Jn dcci- mononocubiculo departicipiojn vigefimode Aduerbiojn vigefimo primodeconiunaione, Invigefimo fecundode Pra-pofitione et Inter- iedione: Vacant tria cubicula. Ia fecundi lateris primo cubiculo De- finitio, piuifio,Propo(itum leufi- nis,& in quar to pariete quinque re- guI* concordantice,in fequentib. duobus cubiculis, Regimen Nomi- natiui, inalijs duobusgenitiui, Sic Ablatiui, Accufatiui& Datiui.ltem lnfinitiui.Participii, Aduerbii, Cd- lundionis, Prspofitionis, lnterie- E 5 clio aionis.lnaliisdaobosde6guris.Ia rcrrioUtetcProfodia.qu^valde paacscubUuHscomprehendtpo- feft:fednonrefertfivacental.quot ln quarto latere A nnotationes ; fc.ta nwcflariss. Eodcmmodo Rheto rica, Dialcaica& ceter* in quatuor cqualcs dmidantut partes, et appl*- l^turvtdiaumcft.ingcnercqu.. dem . fed in fpecie mahtis fcire. Quinqimodis cxprimiomn.a pol- &,quorum aliqucm ehgemus no- ftr 0 ca P tui,&ingenioconuen.en- pore- Pnmus cft omniumdimcm- mus.vt videlicct per imagmes qua- lcfcunq ; figarc«ar. Sccundusrni- hi pr* cstetis placet; qui magn.s h- teris repraifentat inf.gn.colore: K fic in vnoquoquc loco, dehn.t.o- nem,diuifionem,autaliudpono, q> lineam vnam, duas vel tres conu- net, et hoclocum habet inomm- puS non habcntibus in promptu i- • maeines.Tertiustransfe«fexo£to. vel deccm lineas impreffas a l.bro hfl et difponi t m fuo loco parietis, et fie multain vno cubieulo collocantur, Quartus librum fcindit in partes 6f eas materiali ter affigit,ita v t in cen- tumlocis totam videat Grammaticam, in totidem Rhetoricam, Dialecticam, Biblia, AQUINO (vedasi), Inftitutipnes Juris, Dig. Cod. Nouel, inst. Med.Hippo, Galenum, et alios, Historias, et quicquid pme- rea voluent, etiamsi omnes scien- nas cupiatvno concludere cubiciv lo, cum placet oculis leget corporalibus. Quintus est vt dnndatur Grammatica a vel qualibet aha scientia in partes minores et in vnor- quoqjloco, fine imaginibus aut littran sponendo poterimus corrigere, et arti perfectius applicare. N mautemfufficit habere Biblia expressapcr iroagines, sed oportet habere interpretationetex- tus, vtcmur ergo cubiculis triplicatis, et in primo loco ponetur: In principio creauit Devs caelum et terram, in opposito explicatio, quae quoniam folct esse iongior,interiorem habebo locum, ita vt textu duo loci icspoadeant t theologus cupit Ars MbmorijE. preterea rctinere eonciones.qua applicatas in castro theologia! disponet secundum regulas, dcrctinenda concione oftensas, accedente repetitione omnes in specie reti- ncbit&cum illi ex temporedcrea- liqualoqucndum tantum de quali- bctre proposita affcretfc materi, vt futurum fitdifficilius exitum, quam introitum invenire. Deinde quatuor Dodorcs Eccleba: vei alios quofcunquc contro- ucrfiam quamlibctcum vera interpretationc ac fi bonus est philosophus, quod requiritur in illo qui controversias vult attingere ad omnes obieaiones ab adversariis allatas racile respondebit deteget vitium argumentationis videbitue etiam quomodo casibus conscienttxhscar sappiicetur atqucex his Tneologuro, vel theologi* studiosum coiligerepoiTeexiftimo, auo- modo cuicunque parti theologiaf applicari possit, qj, od ad studium sum iurisprudentiae, confuluerim quasi per przludium omnes titulos per artem disponere regulas iuris et paragraphos, vt refto, et retrogradu, et intercalari ordine promte repetat: deinde in eodem lutilprudenti castro, in vna domo ad quatn perventumerit, quatuor libri institutionurn, in vno latcre primuflUri altero secundum, in tertio tertium, in quarto quartum. In sequenti quatuor libri digestorum: totidem irl sequenti, donec orhnes coliocati. Deinde ad CodiC. tranfitur, ac mododi&oix libri disponuntur  postremo ad Novel. veniendum, et cometationes in Corpusiuris Mynfingeri, Gailii, Wefembccii, Cuiatii, et aliorum sed quomodo id fiat iri specie debetis intelligere, dilobufc jmodisid fiet, primo, vt primus ti tulus ponatur in medio primi parietis primi cubiculi, et: in locis circtfrri- stantibus, quicquid de eo notatu dignum est, de eo titulo. In secundo prima ars memoria, primal exprimitituli Sc in circumstantibus ofto vel viginti locis. Iri medio tertij primus paragraphus, in medio quarti secundus paragraphus: in sequenti cubiculo quatuor paragraphi sequentes et fi c de ca% teris. donec omnes paragraphi f uc . rint colJocati, tum /ecunda lex et paragraphi, deindetertia et para- graphi.donec omnes tituli, Icges et paragraphifintdifpofiti, cum iis in circumftantibuslocis, quznotatu maxime digna vibebuntur ; Alter moduseft, vttotfumantur domus quotfunttituIi, &invnaquaqueti' tuluscum legibus, et paragraphis, itavt non opus fitvnaquaq; domo egrcdi,nifiomnibus Iegibus, &pa- ragraphisinueniatur, quicquid de eis (citu dignum eft et necefle, Sed lurifconfultus fit Aduocatus, Confiliarius vel pra?fes. Advocatus quod sibi dicendum disponet, fcehterproferet, quicquidviH» voce ab aduerfa parte dicitur, exci- picntur, pientur,&quicquidad vnuquem- quearticulu pofteaafeeritrefpon- dcndum- Habebitcubiculaoppoii- ta } in primo ponet ca quann caula egerit; in oppofito collocabitur quicquidab aduerfarijscotrafuurrt clientem aftumeft-. atque ita per- multaactcmentistranfiens.videbic quid a fe in caufa f uerit aftum, et m oppofico quid abaduerfarijs : occurrentibus itaque in via publica clientibus, et de caufis f uis confulo ordine interrogantibus, confiderabit in quoto harc vcl illa cubiculo et acic roentis percurreris, vnicuique rcfpondebit,quafi omniainmani- bushaberctdefcripta. Simodobc- nc fuum fecerit officium, et repctitiononfuitnegleda, Si vero confiliarius,caufas de quib. ad corifilium referendu.difponet,accertius fuo fungetur officiojnfuffragijsitapro ccdet,vthabeat locos paratos, fin- gulaabalijsproiatadiiponet, per regulam verum ex quibus fuum faciec ruffragium.deindealioruttipoft fe etiarn locabit, et oihnibiis latis, fi quidfuo adiungendum putabit,vc perfedtius fit proferct. Si auterrt X nefes fuetit,tot a m caufam vtrinq; agitatam. fubitoexcipiet.difponet deindefufrragia fingulorum exqtif. busperFeaiore.npronuhtiabitleri- tcnol, qua: quidem iam fiunt hatii- rahs memoria: bohirate, et I 0 ncere a rbicror,quo. "«ommodetftu- dns, et funa 1 oni. Trahfeamus ad Medicmam, ftudiofus Medicin* per prsludium difpohat ih caflro omn,afuafimpIic, a& a ph„ ri f m ^ H.pprocatis, Deindeinfritufone- IenfK,P ° fteaCOni P endlfi G4. lenr, H.pp OC tatis& aliorO : Causas dt? 'morbi *'* «ed. 1 s,Prefcn pt i 0nct p tovnotlll . i .que morbo, quas deinde pro intcn- f:one,vel rcmiffione, qualitate per- fonx,£tatis, (exus,temporis,& loci, angere, vcl minuere potcrit, vt illa omnia femper habeat, mediante re- petitioneinpromptu.Confiftitautem Mcdicinainduob. potiffimum i 4 Inconferuanda valetudine 2. ln moibis depellendis, Conferuantur fobrietate,non folu in vi£tu et potu, ied in omni pr^terea a£tione,&mo- derata corporis exercitatione, faU tus, dcambulationis &c. Omniu difficilimumvidetur rede poflc co- gnofccremorbum, quod fit infpe- «ftione oculorum, linguej, vrin* cx pulfu,&:maxime ex relponlione pa- tientis,quemtamdiurogabit, do- nec aliquid eliciat,ex quo tanquam vates colligens omnia.dicet causas, dolores, tempora, intesioncs, intervalla et si morbus aliquis est simplex, facile adhibentur remedia, et nunquam fere ex simplici morbo homo moritur, sed si plures intricatifint, m Dflinii- i i 0' Ars Memom^ ti fint,tumdifficilior eftcura, &hi tales folent nos e medio tolIere, quibus curandis nobiliore opus efle puto medicina: Chemica fcilicet (quamquidam Paracelfifticamvocat) qua?extraaisoIeis &aquispra?. ftantiflimis, aliifcjue fingulari modo prarparatis, effeftus eduntadmi- rabilcs: ac vbi communis abftinet Medicus, de falute argri defperans (pace veftra qua?fo hoc didum fit Galenici& Hippocratici) illi pra % itantiorib. medicinisa-grofaluterh quaficertam,Deofauente,promit- tent, acreftituent, nuliaftipulata mercede,nififanitatereftituta No qUodhis verbisaliquid derogatum velimGalenicsarti, fedquod par- tem vtramq; coniungendam, narri Chemica, direfta ratiohibus dc ex- crcitiis quar paflim fieri iri fcholis iolent, aliquid fingulare, neclaudo illos.quifine ftudio et exercitatione, folo vfu, riobiliorem partem il- lotisquafi pedib. voiunt accedereV F * f ct j fed hicverum quod de Poefi ait Horatius : Altenus fic altera pofcic opem res : et coniurat amicc. Lcgatosad Principes velimcfle in rhetonca et dialectica versatos, ac pnterea multarum rerum ha- bere expenentiam: quibus nifior- natus ruerit, non fatis idoneum pu- to tanto muneri. Habebit cubicula triphcata, in primo loco primum difponet per regula rerum, articu* lum&quodtuilli occurrit refpon- dendum, in loco oppofito, ita in cx tens progredietur, vlquc ad io* 30,40.50. abloluta nomine Regis vclPnncipis narratione conuertet fe ad primum locum, et ex duabus autpauciflimisimaginibuslegetac repetet articulum:ex oppofito rc- fponfum,nuilo prauermiflo,q> qur de quotidie ficri videmus a multis indece.viginti, viginti quinq; aut ttitfinta.exercitatione&longovfu, fcd arns adminiculo, et certius id ipium, et in plurib. fiet.Procuratorcs quemadmodum fe dirigere de- beancexiis,quaede Aduocaus dicla iunt,pocerunc3nimaduercerc,ideo ne longiores fimus, vel fepius ea- dcmdicamus, inde petenda relin- qiiio. Mercatorum a&iones omnes funt figurata?,&imagines habent in prompcuideoq; ficuciiibrisfingula infcribere folenc, ica facianc in iocis pcrimagines, velper liceras maio- res inflgni colore, &: breui exercuio confequencur promptitudinemle- gendiaciemencis, Nuncii &ahi, ex fupradi&is ec- iam fua? poterunc fticcurrere me morie^ quamuis mihi ars nobilior videatur.quamvcalijsquf.mftudjjs exculcis demonllrecur: non enim exquouislignofic Merainus.ideo- quecwmiudicioarces funuhisaa denda% Ex ijs qua fexca,fepcima, et oftaua, ledionibusdi&a funcanimad- uerti poteft bibl Eftantvc z8. rcguias in me- xv dium adducamus, quibus ob- /eruatis, maiore cum gracia. memo- iix ars exercecur, qu* tam faciles func, vcle&asexfuperioribusincel- ligantur.-ideoque aliquas tantum exemplisilluftrabimus, vceaocca- fione dicamus de arte memoriar, nequclocisnequeimagloibuscon. fhnce, i J ropnmarcguiaigiturharc erunc obferuanda, quod oporteat lmaginibtis dare adiones ipfarum aftioni conqeniences: non enirn re&eaftiofabri lignanjconciona- tori, auccontraattnbuatui:Secun- da. QuandoaliquisconcionemjO- rationem,autcaufa:acl:ionem,artis regulis applicuit, in dicendo caucrede betagcftibusindccorisab arte pronunciandi, vtiiimmobihs, dcfi- F 4 xis in parietem vel in cecram o c ul is ftarct, feu relpicere t \n huqc vpl il- lumlocum,&c. Nam ex prascipuis eft poflfe celare artem, dcxtcritatc U libertategeftuu observata Tcr • tia,fi forteoccutrat io.vel iu vocabula, quae quis videtur retenturus iine applicatione>turonon opus cft fubire labore imaginum collocandarum x fed fufficit notare praeci puum, quod nobis alia reducat in, rocmoria. Ex his dubito an ex rn.en- te illius, qui di£ram icgulam poftc-. ris rchquit^ alius quis ehcuerit arr J temilbm,quxneclocis,neq; imaginibus vtitur. quxque prima fron- tcparuividetur momonti fi tamen, debito modoappliceturincredibi- lesproducitef Fedus^eaficfehabct, Excogitantur vocabula qusedam artis, inquihus vnaquaeqihcerare- Lij prajfentatprimam fencecia; di&ionem, feu primariam cxemplimc? morabilis vel hiftoria? : qua habita, tacilc excicatur mcinoria ad tepc- cn- U e, t tendum quod iam a.ntea imp re {. lumhabcbat.-c.g.Putonim:P.l>ri n - ceps, V.vtin marc-.T.tyrannorum, 0. obedientia, N.nulla. S. fctuire, 1. m t ebus, N. nobilis; initia lunt o- fto ientcnttarum. Sic fequens:aua- magalerap: refcrt duodec.m excm- plorumvocabulaprimaria, quibus lolet rcgula rcrum illuftrari. Sed vi- detui mciior cir e modus,fi vocabu la lmt ex fyllabis compofita: vt.ant- uefpal,Antiochus,Vefp a fianus,AI- exandet: plus cnim memoriajfuc- current. Non poteft ca cxcrccri ex tcmporc, fedoporrctpefotiuharc vocabula excogitare, dcmde ex mu it istacereah>ot catmina. vel nexamctra, vel elegiaca, vel faphi, ca.&adminiculovnius elegiaci ic aut plunum lencentiarum, ex emplorum memorabiiium, velhi- ftor.arummeminiflcpoftumusrfcd aiiashic fubiungamusrcgulas. Oportct imaginibus tribucre rootum, fi vcro rcs fuerit immobilis, ponenda cft perfona, qux de cenci a&ione n? oueac . Nonconuen;cimaginesefleo- ciofas, alioqui non fatis excitarec mcmoriam.E,G. ficquusponacur, dcbec pcde terra puliare: si lupus oues deuorare, et he. dux reguls facis pacenc ex regula vocabulorum in- tellefcorum, vbi diftum est, atcri- buendascxcellcnccs actiones, Sireseftanimaca, sed parva, vc acarus, culex auc similis, cribuenda; erunc lmagines maiores, feruaca ca menipfamecfigura: vcficulexma- gicudine columbx ponacur, acarus oui,&c t 7. lmagines habeant proporcio- nemadlocum, &nonexcedanc.vt a pi&oribus fieri confueuic, qui ia exiguacabellaexercitum.velregio- nem magna ad oculum monftrant. 8. Requiricur prauerea vc perfo- • nxinlocis coliocaca: fincgrandes, viuse, et efficaces, quoad fieri pocc- rit:quoniam plus excitanc memoriam, qua? cciam fatis cftexplicata in regula vooum intellectarunu Nefintfolita? efleinloco, in quo collocanda erunt, non enim fatis efficaciter cxcitarent memo- riam; vt,fl iedes confueuit efle in lo. co,&tameibi proimagineponen- da,inucrfa vel pendens conftituatur ; quoiignoconftabit, nonrem ordmariam, led formatam efle pcr imaginem. tx improurfo collocantibus fufficit vnam in loco ponere imaginem ed perotium &Icnte fifiat, noneft mconurltum plurcs vnoin Joco conftj cuere, bcnc diftinctas SC comrnode ic oculis mencis offerentes Imagines habeant a&iones deformes.fufdasvehidicuias, uia plusmouebunt, fiactamen imein- honesta, et indecora repracsentatione. Do&e CICERONE monetdcvigo- re fcu vitaimaginum, quoniam rcs, quas experientia cognofcimus in- tenfe facere ad fuicognitionem et contemplationem, idone (unt ad efficaciter excitadam memoriam, quales iunt res noua? > rarar, admirabiles, deteftabiles, ridicute, defor- mes,horribiles, monftrofk,velex- ceilentes pulchritudine* Item res cxcellentes in dignitate.velin contrario, vt Papa, Imperator, Rex, pauperlacerisveftibus, fcabie ple- JIUS, &c. /3. Repetitione quadam vten- dum in collocatione imaginum, pofitis quinque vocabulis, quatuor vel quinquc fententiis,vel pcriodo, repetendapriufquamvlterius pro- grediamur: illa et diligens coniideratio valdc ftabiliuntmemoriam. i 4t Sihocdie res aliqua pofitafit pro imagine.eadcm proalia re non eft ponenda fequenti die, vt fi ho- die imagincm agni proagnopofu- erimus, eras eadem nonentvten- dum pro innocctia; quoniairrcon- fufioncmpofletinducerc, pnefer- timfiprioris non fimus oblici, auc non benefueritperfigna variata, autbenefirmatadiftinaionc men- tis,&repetitione Cum oratio vel periodus mc« mons commendanda cft ad ver- bum,prim M m bis tervelegenda eft tarde&attente,deinde diuidenda inpartesmaiores,&minores, qua- rum imagmcs collocantur in locis 9 vtlupradi£tumeft. incollocationc voeabulorum h^cgcnus per lexum indicant, vt G diuiti* exprimendar, fceminam di- uitem ponam, fi hber virum exercentema &ioncmlibro. Figura? et imagines habeanc propartionatam altitudinem, nc oculus fe nirnium debeat elcuare, vt videatj aut nimium fe dimittere* deindecauendumneimagovnaal" tcnfuperponatur.-namprior deleretur. Informationeimaginumnon opor Ars Memori^. oportct nimium feftinare, nifi vr • g£at ncccffitas, nam occurrentc poflcaimagincmagisidonca,ditti. cilc crit eam collocare, aha pnus fublata, et moleftum omitterc me- Horcmiconfiderandaigituromnia diligentcr,antequam imagines colloccntur., Antcomniavidctidu,vtima-. eines fint rerum notiffimarum,  abftincndumififtis& incognicisi cumhabcripoffunt verx &c cogni- ta>, &aminus cognitiscauendum, occurrcntibus plusmanifeftis. 2 o Quemadmodum fimilituao locorum multum obeft in iis for- mandis. itaetiam imaginum incarum formatione: ideoq; danda cit opera, vt fint diuer fe, ne a! loqui er- rorfuboriatur: qux diuerfitas faci- le habctur, vcl per figna,resattn- butas, adioncs, vel alia accidentia: Vt tres Papai.vnus claiem, alius an- chora,tertius cornumanutcneat: tres viri, vnus faltacaliuspugnat, tertiusluditalca,&c. *«H*- 9 a iu Habenda quoque rario efta:- quiuocorum,&f y nonymorum,ne procanecceleftidicatur terreftris; pro petra faxum ; pro enfe gladius* profeminamulicr.&cnecumres diuerfis exprimantur nominibus, vnum pro altero ponatur, qux metisattentione diftingui poflunt, in collocando et repetendo, vel alio SIGNO. Sipluresimagines exprimen- C ! at vn ° in l°co,perfone varian- djen 1 nt ) vtvnavelduemagna:,cum puribus paruis,netammultiim- ipiafintefficaciores. Jh Cumverba&conceptusca- piunturcharta, &inlococollocan- tut.noneft applicandamemom chatta.vellocis, fed hisfolum,q uia diftraaioparitconfufionem. &va* cillationem. «mn ^ C non eft vtcnn " n » i a omn.buspaffimrebus.fedtantum •nretcntudifficilioribus. vtincau! farum a&ionibus, difputationibus concionibus, &c. Potefttamenali- quis, fucceflu temporis rebusqui- buslibetgrauioribus, magifquefe- riisappUcare: vtlatiflime patet ex o&aua Le&ione. Requirituradhanc artcm be- neexercendam vacatio mcntis, nt peroccupationemexteriorem vir- tus naturalbdiftrahatur,minufque idonea fit ad oftickim difcrete fa- cicndum: iuxtatritum vulgari (er- moneproucrbium: Pluribusinten- tus minor eft ad fingula fenfus. 16. Vt foelicius fuccedat in hac artc cxercitatio, requiritur in ope- ratore maniuetudo, ne ira, amore inordinato,odio, impatientiavcla- lioturbeturaffectu, ty. Sobriusquoquefit, ne pere- brietatem velcrapulamvirtutes naturales fuffocentur, alioqui fenfu* interiores fuperfluis humorib. im- pedirentur,vt rette fuoncquirent fungimunere* iS.Tcra* m Ars Memori^. $f i8.Tempusmagisidoncum,cuiri inftud..s )C ftmatutinum; quiapoft qu.etem. &dumlibereftahimusab aliis occupationieus, aptior eft ad iufc.piendum ; iuxta ptouerbiumAuroramufisamicacft^Non quod Vcfperihora 7. S.p.nonliceatqua- dtante vel femihorahuic exercitid vacarcvelutctiam 8. 9 .,o.ahteme- nd.em, et 3 . aut^. poft meridiem fi cu. per ncgoca iiceat fnam ita fa- c.£dum a rtisamatoribu S) prc C ipue ftud, ofisKedquodvt.liuscom- dmfque fit tempus magisidoneuni el.gcre, reb grauibus cxpcdiendis. 5ed trahfeamus ad mcthodum ftudcnd.artibusl.bcraiibus, &g«- r" b «dif C ipli„is,minbrelabore et frudu maiore, connexam arti mcmor^quaquis comilitohes fu- petet hoc dcftitutos. quamuis ih^ fcen.o et induftria pr*ftantiores; Qua qu.de perfpicaciore ingenio LecWp fe colligercqueanrcxo- G mnibus fupradiSis, tamen in aliorum gratia cam hic nude proponemus C ofiftit ea in vndccim articu- hs i:Vt cius difciplin». cui volumus darcoperam,auaorcs pr*ftantio- resnofcamus.ac vnumexomnibus Principem eligamus, inquoomnc studium et industriam colloccmus, rcliquos tamen femelpercurramus. Diftnbuendi erunt mtresordincs, in primo erit primarius ille, vt in Theologia, Biblia, in iurifprudentia, lnftitutiones, &: Corpus luns,in Medicina, Hippocrates et Galenus; in FILOSOFI Ariftotcles; mtcr oratores CICERONE, inter Poetas VIRGILIO, &c.Habendi tamcn et lcgcndi secundi et tertii ordinis auftorcs,vt fi quid vtilefc notatu dignum,quod noncft in primaricaut non tam bc- ncindetransferatur in fuumlocum apud Principcm. Nemo cnim m omnibus^que excellit, et vilis ah- quis lcriptor, interdum partem a- hquam meiius tradat, quam excellens, fl iens,quicum plurima egregiefcri- picnc quedatamenab cohon tam cxcellenter tratfata, atq ; apud alios raedijaut infimiordinis inucniuii- tur.quimuItavuJgaritcr, vnumvel duo cximie tra^aruht. Pr*terea qux plurcs cadem habent, abfo- lutc et perfpicue fatis in vno feruan- danotatisinmargineJdcis,inquib 6 apud alios inueniantur, vel faltem ihindiccreferantur. 2. Libri dcindc eorum in com- r pcndium rcdigcndi, tranfportatis coomnib.fcituncceflariis, vtquafi I vnumex omnibusfiatcorpus. h Tumaptediuidahturinlibtosi eapi ta, materias, idque per partcs maiores&minoires. Vnaquzque imago,qusadeft femper, ac fc offert exprimenda, et fujsqu«quelocis,vtfupradiau eft„ J dilponenda. y. Rcpctitio quotidiahapartisa- licuiusmaioris ccrta horaeft infti- tucnda, vt parta conferuetur, et iu- G i ffo I0 o ftaindiesfiat acceffio, quod caput eftinomniftudio. 6 Vulgo nota funt de lectione pr xuidcnda . diligcnti mcntis inter docendumattentione.&retraaan- da, quar pauci obieruant: qui vero idfaciunt,hocfolo,rcliquos idnc- gligcntes. longe {uperabunt lndifputatioriibus,pauca:,ied vtiles quxftiories eas fi ignoremus memoriae commendantes, aut li- bris,vt ex ipfis rruftus iequatur; ne- glefta illa puerili difputatioric, qua certant liberare fe, ne ad pulfum fi- niende; difputationis in Catalogurri reteraturaca Przceptore die Sabbathi i fi (xpius ( quod cafu ficn poteft; notati fuerint, negligentiz accuienturtnullaferealiaindifputaii dovtilitate. 8 Iri dubiis frequenter dottiores commiluones, vel ipfi profeffores funtconfulendi,quodquidam nc- glignnt.timentesproderefuam incapacitatem fcddepellenda eftifta timiditas, ftudijsjpcrniciofa, quid enimtuarefcrc. fifinitocurfu, tuo- mniumfis docT:iflimus, quamPro- feffor de te habuerit opinionem? quamuis frequens dedubiis confultatio,infalhbiIe fignu fit diligentiar. Nota eft Ariftotclis fententia,' Dubitarede fingulis non eft inutilc.' 9- Omnia fernper studiaflantper intervalla temporis, vbi hora in studiis posita, tatilperrespirandu, optime n. ita fuccedu t: ac plus proficiet fex velofto quotidie horas lmpendensintcrmiffioncquater interposita, quam qui a quinta ad vndecimam, et aprimaadfeptimam vel octauam continuis fcnccat laboribus, ingenium obtundcns potius quamexacuens. io. Tempore feriarum, postquam anirnushoneftis rccreationib. fuent rclaxatus et corpus modcrato refcdumexercitio, faltusmoderati vel artificiofi^deambulationis pi- hcAc.aptiorafuntmultoadftudia, G 3 vayalctque tum acies mentis, vt cultri poft iuftam acuitione. Si igitur duabus, auttribus horis lufui honefto tribu; is, vna ftibtrahatur ftudiis tribuenda.deindepcr vnaautduas ad lufum redeatar, illa plus proficitur, a aliis duabus, et ingeniu tum penetrare et quasi in clara luce videre experiemur, adque alioqui caxutimus. iu Adhanc methodum eciamfa- C\t plurimum index vocabulorum, sententiarum rerum, locutionum, artificii Khetorici,6cunq ; notatu digna, indicis auxilio, semper in prdptu habebimus. alioqui legendisre- legendi fque libris, vita hominum breim confumitur, atque; indefeffo studio, bonar methodi deftdhj Sysiphi faxum perpetuo volutamus, omnibus itaque authoribus semel lectis. si quid mihi viva voce, ant scriptis tradandum, indicc dirigarpcr omnes audores quos in pulpito collocato, fuo quemqucordiie et materiam feligam meo iuditio convenientem, redigam in ordinem, addam elocutionem, et sic confecero librum uno menfe vel duobus, quealioquitnb, quatuor veannis non absolverem de quacunque re loquendum, femper eric perindiccmprgfto. Videtut hic ali quis rogaje: CICERONE, VIRGILIO, OVIDIO semel tantumin v.ulegendi? etiarn vtquic- quid notatu dignum iubito portis habere: Sed vt geniusoratoriusfe infinuet, legedum aliquid ft equen ter ex CICERONE Cvt Poeticus ex VIRGILIO, OVIDIO, veialio, que (ibi quis imitandumpropoluit: atq, haecfaciunt ad methodum ftudendi in genere: Sed daturus operam FILOSOFIA comparabit dt&ata iub, eodeprxceptorecurfu prxcedenti ab. aiiquo qui c^teris perfectius exceperit, eaque precibus velprecio impetranda,ex hjs pra>uidebit,que, Profeflor dotturus eft, diligenter audiet, retra&abit poftea, fi quid addat vel mutet, notabit : Ac plenifli- 8i$fj m W) 0 tf fliflime docentem aflequetur. Non contentus tameniis habebit commentarios eius vniversitatis, in qua studiis dat operam, et yidebi t an aliquidnotatudignuminiisfit, quod nonhabeatur in diftatis, velcomrnentariis Cux Acadcmi: fi fueric (vt non est dubium, quinmultaerunt) ad sua diclata traqfportabit, Vt exomnibus vnum flat corpus, quod diuifum.pcrcaftrum/domos cubicula, et c applicabitur, vt ex supradidispacet. Hisaccedat repetitio quotidiana eorum qua? dofta funt, vfque ad eum locum,ad quem 1 roreflor peruenerit docendo, de- lndeabinicio, adlocum, ad quem cumpcruenit,idque vfq; ad finem. inita logica vna femihora matuti - na et alia vefpcrtina repetet aliqua partem logics divis* in triginta rc pctitiones, vt singulis menfibusto- camrepetat. Vel sive litduas feminoras coniungere, vtcontinuam niane impendac horam, cuiufque Q $ relin- %c6 Ars Memorije. cam diuifam in 30. repetitiones: et ita suo cempore dc metaphysica. Hoc modofiec, vcomniaquxcun- die fiat acceffio, quod caput studio- yumefleante di&um eft. Eueniet ctiam vt cun&is fimul memorix in- hxrentib. et collatione omniu in- cer (c, videlicet principij cu medio £ne,huiuscumprincipi0 et medio et huius cum vtroque melius longc Jntelligantur et multa ex iis dubia occurrentia vel quae ab aliis obiiciuntur.ad quae alioqui cascutimus, loluantur: tantaquc hinc nafcitur akcritas, vt vix diqi poflit, dum in cxamine publico vcl priuato, item in di(putatipnibus ad propofita cxpediterefpondetur, fcadquaeftiones aliis propofitas animus refpoa- dcrcgcfti^t. Valdc precerea consultum fultum eft, a parentibus, magiftris et filiis proponi aliquod prxmium uomodo diuidatur imago. Deordine. Regula vocabulorum. Platonis auditores Vlato caliuit artem mem&ri. J$ uomodoperfinuid agendum audituri concionem. Adodus excipiendi celeriter qu* dicuntur. *>uiddgendum concionatori in fine concionis. 4° ualu debct ejfe legatus. Precuratorcs. Mercatores. Huncii. Bibiiotheca. ^ntodoquiUbetcogaturfatcrivcrlti temartis. nonx Leftionis. teguUneceJfari*. g Cauendum ageftibus indecoris ibid Ars memort* foclocisvelimaginib. /i isiri. Ravelli. Keywords: implicatura, memoria. Refs.: Luigi Speranza, “Grice e Ravelli.”